دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٠٣
١٤١٣.نهج البلاغة ـ به نقل از كميل بن زياد ـ: اميرمؤمنان ، على بن ابى طالب عليه السلام دست مرا گرفت و به بيابان برد . هنگامى كه به صحرا رسيد ، آهى سوزناك كشيد و فرمود : «... آنچه به تو مى گويم ، از من به ياد دار : مردم ، سه گروه اند : دانشمند ربّانى؛ دانشجوى در راه رستگارى؛ و بى سر و پاهايى كه دنباله رو هر بانگى باشند و با هر بادى بچرخند . اينان از روشنى دانش ، پرتوى برنگرفته اند و به پايه اى استوار ، پناه نبرده اند . اى كميل! دانش ، بهتر از مال است . دانش ، تو را پاسبانى مى كند ، حال آن كه تو مال را پاس مى دهى . مال با دهش ، كاهش و دانش با بخشش ، افزايش مى يابد و پرورده مال با رفتن مال مى رود . اى كميل بن زياد! شناخت دانش ، آيينى است كه [خدا] بدان عبادت مى شود و آدمى به وسيله آن در زندگى طاعت را ، و پس از مرگش نام نيك را به دست مى آورد . دانش ، فرمانده است و مال ، فرمانبر . اى كميل! مال اندوزان ، اگر چه [به ظاهر ]زنده اند ، در حقيقت ، مُرده اند ، حال آن كه تا روزگار بپايد ، دانشمندان باقى اند. پيكرهايشان گم مى شود ، ولى نمود و نشانه هايشان در دل ها وجود دارد . هان! اين جا (به سينه خود اشاره كرد) دانشى انبوه است. اى كاش حاملانى براى آن مى يافتم !
١٤١٤.المواعظ العدديّة : روايت شده است كه چهار تن از راهبان نزد على عليه السلام آمدند تا او را بيازمايند . گفتند : معناى واحدى را با لفظ واحدى از او مى پرسيم . اگر پاسخ واحدى داد ، وى ناقص است . يكى از آنها داخل شد و پرسيد : گردآورى مال بهتر است يا گردآورى دانش ؟ فرمود : «البته گردآورى دانش ؛ زيرا مال با دهش ، كاهش مى يابد ، ولى دانش ، افزايش مى يابد» . فرد دوم وارد شد و همين را پرسيد . امام عليه السلام پاسخ داد : «البته دانش؛ چرا كه دانش ، دارنده اش را نگه دارى مى كند و دارنده مال به نگه دارى مالش مشغول است» . آن گاه سومى داخل شد و همين پرسش را كرد . امام عليه السلام فرمود : «البته دانش ؛ زيرا آن كس كه به گردآورى دانش بپردازد ، فروتنى اش افزون مى شود و آن كس كه به جمع آورى مال سرگرم شود ، تكبرش فزون مى گردد» . آن گاه فرد چهارم وارد شد و همان سؤال را طرح كرد . امام عليه السلام فرمود : «البته دانش بهتر است ؛ زيرا كسى كه در گردآورى دانش بكوشد ، دوستانش فراوان شوند و آن كه به ثروت اندوزى بپردازد ، دشمنانش فراوان گردند» .