دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٥٨
هر اندازه دانش انسان افزون گردد ، توجّه وى نسبت به نفس خود ، بيشتر گردد و در رياضت و اصلاح آن ، كوشش بيشترى مبذول كند .
٦ . جدا ناپذيرى جوهر دانش از عمل شايسته
يكى از ويژگى هاى برجسته نور دانش كه در روايات فراوانى مورد تأكيد قرار گرفته ، عمل صالح است . [١] از نظر اين احاديث ، اعمال شايسته ، ثمره دانش است و بدون عمل ، چراغ دانش در وجود انسان ، خاموش مى شود .
راه كسب نور دانش
در اين كتاب ملاحظه خواهيد كرد كه مبدأ دانش هاى رسمى ، حسّ و عقل [٢] و راه به دست آوردن آنها تعليم وتعلّم است [٣] و مبدأ نور دانش ، قلب است . [٤] امّا اين دانش ، آموختنى نيست و راه تحصيل آن در گام نخست ، زايل كردن موانع و در گام دوم ، فراهم ساختن زمينه هاى پيدايش آن است . [٥] نور دانش ، ريشه در فطرت انسان دارد و تحصيل آن به معناى فراهم ساختن شرايط شكوفايى فطرت است كه در اين حالت ، دانش خود آشكار مى گردد . امام على عليه السلام مى فرمايد : العِلمُ مَجبولٌ في قُلوبِكُم ، تَأدَّبوا بِآدابِ الرَّوحانِيّينَ يَظهَرُ لَكُم . [٦]
[١] ر . ك : ص ٣٣٥ (عمل) .[٢] ر . ك : ص ٤٢٧ (ابزارهاى دانش و حكمت) و ٤٤٣ (راه هاى معرفت عقلى) .[٣] ر . ك : ص ٤٤٣ (راه هاى معرفت عقلى) .[٤] ر . ك : ص ٤٣٣ (دل) و ٤٣٧ (خاستگاه اصلى همه ادراكات) و ٤٤٣ (راه هاى معرفت عقلى) .[٥] ر . ك : ص ٥١٩ (حجاب هاى دانش و حكمت) و ٥٧٧ (آنچه حجابها را مى زدايد) .[٦] ر . ك : ص ٢٦٣ ح ١٢٨٥ .