دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٩٩
بهره گيرى از افاضات غيبى و الهامات الهى مى نمايد ؛ ليكن تأثير اين دارو ، دو شرط اساسى دارد : يكى تدبّر كه امام على عليه السلام درباره آن مى فرمايد : لا خَيرَ في قِراءَةٍ لَيسَ فيها تَدَبُّرٌ . [١] قرائتى كه تدبّر ندارد ، خيرى هم ندارد . ديگرى ، اجتناب از موانع معرفت؛ اگرچه به طور موقّت باشد . اگر كسى قرآن را با تدبّر بخواند ، ولى از ظلم ، تعصّب ، استبداد ، كبر ، عُجب و شُرب خَمر اجتناب نكند ، قطعا تلاوتش شفابخش نيست : «إِنَّ اللَّهَ لاَ يَهْدِى الْقَوْمَ الظَّــلِمِينَ . [٢] خداوند ، ظالمان را هدايت نمى كند» . «إِنَّ اللَّهَ لاَ يَهْدِى الْقَوْمَ الْفَـسِقِينَ . [٣] خداوند ، فاسقان را هدايت نمى كند» . قرآن ، هدايت است ، ولى براى كسانى كه موانع هدايت را ، كه همان موانع شناخت كه تقواى عقلى است،از سر راه خود بردارند ، چنان كه قرآن ، چنين تصريح مى كند : «ذَ لِكَ الْـكِتَـبُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ . [٤] اين ، كتابى است كه شك در آن روا نيست ؛ راهنماى پرهيزگاران است» . و اگر تلاوت كننده شرايط تلاوت را فراهم نسازد ، نه تنها قرآن شفابخش نيست و حجاب هاى دل را زايل نمى سازد ، بلكه حجابى بر حجاب هاى آن
[١] بحارالأنوار : ج ٩٢ ص ٢١١ ح ٤ .[٢] الأنعام : آيه ١٤٤، القصص: آيه ٥٠ ، الأحقاف : آيه ١٠ .[٣] المنافقون : ٦ .[٤] البقرة : آيه ٢ .