فقط پس از آن كه دانش برايشان حاصل آمد ، راه تفرقه پيمودند» . و يا « وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَـبَ إِلاَّ مِنم بَعْدِ مَا جَآءَهُمُ الْعِلْمُ . [١] كسانى كه كتابِ آسمانى به آنان داده شده ، با يكديگر به اختلاف نپرداختند ، مگر پس از آن كه دانش براى آنان حاصل آمد» . سخن از ظاهر و پوسته دانش است . در اين جا اين سؤال مطرح مى شود كه حقيقت دانش چيست؟ و چگونه مى توان حقيقت دانش را از ظاهر و پوسته آن تميز داد؟ و چگونه مى توان آن را به دست آورد؟

حقيقت «دانش»

حقيقت دانش ، نورى است كه در پرتو آن ، انسان ، جهان را آن گونه كه هست ، مى بيند و جايگاه خود را در هستى مى يابد . نور دانش ، مراتبى دارد كه بالاترين آن ، نه تنها انسان را با راه تكامل خود آشنا مى كند ؛ بلكه او را در اين مسير حركت مى دهد و به مقصد اعلاى انسانيّت مى رساند . قرآن كريم ، با صراحت از اين نور سخن مى گويد : «أَوَ مَن كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَـهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِى بِهِ فِى النَّاسِ كَمَن مَّثَلُهُ فِى الظُّـلُمَـتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِّنْهَا [٢] ؟ ! آيا كسى كه مُرده دل بود و زنده اش كرديم و براى او نورى پديد آورديم ، تا در پرتو آن در ميان مردم برود ، چون كسى است كه گويى گرفتار در تاريكى هاست و از آن بيرون آمدنى نيست؟» .

[١] آل عمران: آيه ١٨ .[٢] سبأ : آيه ٦ .[٣] فاطر : آيه ٢٨ .[٤] جاثيه : آيه ٢٣ .[٥] شورا : آيه ١٤ .[٦] آل عمران : آيه ١٩ .[٧] انعام : آيه ١٢٢ .[٨] زمر : آيه ٩.[٩] نهج البلاغة : خطبه ٢٢٠ ؛ بحارالأنوار : ج ٦٩ ص ٣١٦ ح ٣٤ .[١٠] تاريخ و شناخت اديان : ص ٣٤ .[١١] ر. ك : ج ٣ ص ٥١٠ ح ٣٢٣٩ .[١٢] ر.ك : ج ٣ ص ٥١٢ ح ٣٢٤٣ .[١٣] ر.ك : ج ٣ ص ٥١٢ ح ٣٢٤٥ .[١٤] ر.ك : ج ٣ ص ٥١٢ ح ٣٢٤١ .