كدام دانش ، معيار ارزش انسان و اساس همه ارزش هاست؟ [١] كدام دانش ، دل را زنده مى كند و انسان را راهنمايى مى نمايد؟ [٢] كدام دانش ، سودمندترين گنج ، ميراث انبياى الهى ، شرط عمل و موجب كمال ايمان است؟ [٣] كدام دانش ، موجب علاقه مند شدن خداوند منّان به انسان و احترام فرشتگان به او و استغفار همه موجودات براى او و آسان شدن راه بهشت براى عالِم است؟ [٤] خلاصه اين كه آن همه تأكيد اسلام نسبت به تعليم و تعلّم ، و آن همه فضائلى كه در متون اسلامى براى دانش و دانشمند ذكر شده است و در اين كتاب ملاحظه خواهيد كرد ، مربوط به كدام رشته از دانش هاست؟ آيا رشته خاصّى از دانش ها مورد نظر اسلام است يا اين كه مطلقِ دانش از نظر اسلام ارزشمند است و از اين همه فضيلت برخوردار است؟

مفهوم «دانش» در متون اسلامى

بررسى دقيق موارد كاربرد واژه دانش و معرفت در متون اسلامى نشان مى دهد كه دانش در اسلام به طور كلّى در دو مفهوم به كار رفته است : يكى را حقيقت و اصل دانش مى ناميم ، و ديگرى را ظاهر و فرع آن . از نظر اسلام ، دانش ، حقيقت و جوهرى دارد و ظاهر و پوسته اى . انواع دانش هاى رسمى ، اعم از اسلامى

[١] ر . ك : ص ٢٦٩ (فضيلت دانش) .[٢] ر . ك : ص ٢٨١ (حقيقت زندگى) و ٢٨٧ (بهترين هدايت).[٣] ر . ك : ص ٢٩٧ (پرسودترين گنج) و ٢٩٩ (ميراث پيامبران) و ٣٠٧ (كمال ايمان) و ٣٠٩ (شرط عمل) .[٤] ر . ك : ج ٣ ص ٥٥ (دوستى خدا) و (احترام فرشتگان) و ٦١ (آمرزش خواهى همه چيز) و ٦٣ (هموار شدن راه بهشت) .