دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٣١
پژوهشى درباره عوامل بازگشت به جاهليّت
از ديدگاه قرآن كريم و احاديث اسلامى، دوران رسالت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ، عصر حاكميّت خرد و دانش، و دوران پيش از بعثت آن حضرت ، عصر جاهليّت است . فلسفه اين نام گذارى، آن است كه پيش از بعثت پيامبر صلى الله عليه و آله ، به دليل تحريف اديان آسمانى، مردم، راهى براى شناخت حقايق هستى و برنامه صحيح زندگى نداشتند و آنچه به نام دين بر جوامع مختلف بشرى تحميل مى شد ، همراه با موهومات و خرافات بود و اديان تحريف شده، ابزارى براى حكومت و سودجويى سلطه جويان مستكبر و مرفّهان بى دردى بودند كه رنج مردم را احساس نمى كردند . بعثت پيامبر خدا، آغاز عصر دانش بود و اساسى ترين مسئوليت ايشان، روشن كردن حقايق براى مردم و آشنا ساختن آنان با برنامه هاى صحيح زندگى و مبارزه با تحريف اديان گذشته و موهوماتى بود كه به نام دين به جامعه عرضه مى شد. پيامبر صلى الله عليه و آله خود را براى مردم، پدرى مهربان و معلّمى دلسوز مى دانست و مى فرمود: إنَّما أنَا لَكُم مِثلُ الوالِدِ، اُعَلِّمُكُم . [١]
[١] مسند ابن حنبل : ج ٣ ص ٥٣ ح ٧٤١٣ ، سنن النسائى: ج ١ ص ٣٨ ، سنن ابن ماجة : ج ١ ص ١١٣ و ٣١٤ .[٢] سبأ : آيه ٦ .[٣] اسراء : آيه ٣٦ .