فاجعه خونين‌[١] كشتار بى‌رحمانه ديروز تهران مملكت را غرق در عزا و مصيبت ساخت، قلوب تمام مسلمانان را جريحه‌دار نمود. حكومت وقت به نام اعلام حكومت نظامى برخلاف تمام قواعد بين‌المللى و ابتدايى‌ترين حقوق بشرى به مردم بى‌دفاع كه‌[٢] در جريان تظاهرات اين روزها، رشد و شعور اجتماعى و سياسى خود را نشان دادند و در حفظ نظم‌[٣] و آرامش مراقبت كامل نمودند، حمله كرد و جوانان و كودكان و بانوان و سالمندان را به قتل رساند. اين مصائب عظيمه را به وجود اقدس حضرت بقيه‌اللّه ارواح العالمين له الفداء و به عموم ملت مسلمان ايران خصوصا بازماندگان داغديده و مصيبت‌زده تسليت عرض ميكنيم و براى همه اجر[٤] جزيل و صبر جميل مسألت مينماييم و ضمن اظهار[٥] تاثر و تاسف شديد و همدردى با بازماندگان عزاى عمومى اعلام و اين عمليات وحشيانه و ضد انسانى را محكوم ميكنيم و انتظار داريم برادران مسلمان كمافى‌السابق با رعايت كمال نظم و آرامش بهانه براى كشتار به دست دشمن ندهند. و اطمينان داريم خداوند قهار منتقم، انتقام خون مظلومين را از عاملين و آمرين خواهد گرفت. و لا تحسبن‌اللّه غافلًا عمّا يعمل الظالمون.[٦]

گلپايگانى‌

نمايش تصوير

[١] منظور واقعه تاريخى ميدان ژاله تهران مى‌باشد كه بعد از آن حادثه اندوهناك به« ميدان شهدا» تغير نام يافت. به دنبال برگزارى نماز عيد فطر به امامت شهيد حجت‌الاسلام آقاى دكتر محمد مفتح كه در تپه‌هاى قيطريه تهران انجام شد. روزنامه اطلاعات نوشت« سه ميليون نفر در خيابانها دست به راهپيمائى زدند و رهبرى اين تظاهرات را روحانيت مبارز تهران به عهده داشت و بسيار آرام برپا شد. مردم سربازان مستقر در مسير راهپيمائى را غرق بوسه و گل كردند» عظمت اين حركت به حدى بود كه سوكيوان سفير آمريكا در ايران نوشت:« راهپيمائى عيد فطر شاه را هم تكان داد». شايان ذكر است، روز پنجشنبه ١٦ شهريور مردم تهران على‌رغم اطلاعيه دولت مبنى بر ممنوعيت هر نوع تظاهرات به دعوت روحانيت مبارز تهران به خيابان‌ها ريخته و به سمت قيطريه ميعادگاه روز عيد فطر حركت كردند. سوليوان مى‌نويسد:« شاه كه از سرعت سير حوادث نگران بود در آن روز فرماندهان نيروهاى مسلح را نزد خود خواند و يك جلسه طولانى با آنها تشكيل داد. در پايان اين جلسه تصميم گرفته شد در تهران و چند شهر ديگر حكومت نظامى اعلام شود و تاريخ اجراى مقررات روز هفده شهريور تعيين گردد» ر. ك: ماموريت در ايران صفحه ١١٤

روز جمعه هفده شهريور كه بيشتر مردم از اعلام حكومت نظامى بى‌اطلاع بودند. هزاران نفر در ميدان ژاله اجتماع كردند. تا تظاهرات ديگرى را سامان دهند. آنها با مامورانى مواجه شدند كه ميدان و خيابان‌هاى اطراف را با سلاحهاى خودكار در محاصره داشتند. ناگهان ماموران به سوى مردم بى‌دفاع آتش گشودند. مردم در حالى كه شعار« مرگ بر شاه» و« درود بر خمينى» مى‌دادند هدف رگبار مسلسل‌ها فرار گرفتند. در اين فاجعه دولتيان تعداد كشته‌شدگان را ٩٥ نفر و مجروحان را ٢٥٠ نفر اعلام كردند.

[٢] اصل: از.

[٣] اصل: نظام و نظم

[٤] اصل، عجز.

[٥] اصل: و اظهار

[٦] اصل: الا تخثبن اللّه قافلا اما يتوسها.