لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٣٨٥ - احاديث دو مرتبه

تعالى غسلتين و مسحتين مقرر ساخته است و منافقان تغيير دادند و شستن پاها را بدعت كردند و سه غسل و يك مسح شد.

(و قد روى انّ الوضوء حدّ من حدود اللَّه‌[١] ليعلم اللَّه من يطيعه و من يعصيه؟ و انّ المؤمن لا ينجّسه شى‌ء)

و حال آن كه بسند صحيح روايت كرده‌اند مشايخ از زراره و محمد بن مسلم از حضرت امام محمد باقر صلوات اللَّه عليه كه وضو حكمى است از احكام الهى و حق سبحانه و تعالى معامله آزمايندگان مى‌كند با خلق كه كه اطاعت او مى‌كند، و كه عصيان او مى‌كند و بتحقيق كه مؤمن را هيچ چيز نجس نمى‌كند.

(و انّما يكفيه مثل الدّهن)

يعنى كافى است او را از جهة وضو و غسل مثل روغن مالى، يا نرمه باران. و از تتمه ظاهر مى‌شود كه مراد آنست كه اسراف نكنند در آب وضو و غسل چنانكه وسواسيان مى‌كنند و آن كه فرموده است كه مؤمن را چيزى نجس نمى‌كند يعنى به سبب حدث نجس نمى‌شود بلكه تعبديست كه از جهة فرموده الهى بكنند و مستحق ثواب شوند و اگر نكنند مستحق عقاب شوند، و مؤمن نزد حق سبحانه و تعالى اعظم است از آن كه به سبب حدث نجس شود.

و ممكن است كه عبارت را بر عموم خود بگذاريم و مراد از مؤمن روح مؤمن باشد يعنى چنين نيست كه اگر بدن يا جامه او نجس باشد ذكر الهى نتواند كرد، و آن كه از ميان ذكرها نماز را حق سبحانه و تعالى مقرر ساخته است كه تا رفع حدث و خبث نكند متوجه آن نشود محض تعبد است كه به سبب اين بندگى او را قرب حاصل شود و مستحق مراتب عاليه شود، پس مشخص شد كه مطلوب نيست آب بسيار ريختن و دو سه مرتبه اعضا را شستن، و ظاهر خبر

[١][ تعالى‌]