لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ١٤٤ - خطبة المؤلف

امثال اين خبر. و بسيارى از آيات نيز بر اين معنى دلالت ظاهرى دارد، و ليكن اكثر متكلمين علما همه را تأويل نموده‌اند به آن كه ايمان كامل آنست كه بنده مطلقا مخالفت الهى نكند، و فايده در اين ظاهر مى‌شود كه فاسقى را كه اعتقاداتش صحيح باشد جايز است او را مؤمن گفتن يا نه؟ و حق اين است كه ايمان مشترك لفظى است بر همه اطلاق مى‌كند، و گاهى مؤمن مى‌گويند و مطلق اثنى عشرى مى‌خواهند، و گاه مؤمن مى‌گويند و كسى را مى‌خواهند كه مرتكب كباير نشود، و گاه مؤمن مى‌گويند و كسى را مى‌خواهند كه صغيره و كبيره نكند، و گاهست اطلاق مى‌كند بر كسى كه اقرار ظاهرى از او صادر شود حتى بر منافقانى كه بظاهر مسلمان باشند و اگر چه در واقع كافر باشند و اين اطلاقات در قرآن مجيد و اخبار بسيار واقع شده است.

(و اتوكّل عليك)

يعنى توكل مى‌كنم بر تو، و در جميع امور اعتماد بر تو دارم، و كارهاى خود را به تو مى‌گذارم كه بفضل خود همه را كفايت نمائى يا آن كه در اعمال توفيقم روزى كنى، كه آن چه خوب باشد به جا آورم و آن چه بد باشد ترك نمايم، و در امر معاش آن چه مرا ضرور است برسانى، و نگذارى كه دشمنان بر من مسلط شوند و فى الحقيقه بامر حق سبحانه و تعالى همه را به او مى‌گذاريم چون امر به توكل فرموده است در آيات بسيار و اخبار بى‌شمار از آن جمله حق سبحانه و تعالى فرموده است‌ وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ‌[١] يعنى بايد كه مؤمنان توكل بر خداوند كنند. ديگر فرموده است كه اگر ايمان داريد توكل بر خداوند كنيد، و فرموده است كه هر كه توكل بر حق سبحانه و تعالى كند پس خدا او را بس است.

و در حديث صحيح از حضرت امام محمد باقر ٧ وارد شده‌

[١] آيه ١٢- ابراهيم.