و صفات عالم عقلى‌اش آگاه سازد او را تكفير مى‌كند! و اين از آن جهت است كه عالم طبيعت براى او بالفعل است و آن دو عالم ديگر بالقوّه مى‌باشند و فعليّت نيافته‌اند.

عوالم سه‌گانه براى او به‌طور كامل كشف نشده‌اند مگر عالم طبيعت و آثارى از عالم مثال و مقدار كمى هم از عالم عقلى‌اش.]

و الدّاء العضّال انّه من جهة اختلاط آثار العالم المثالى و إشراق بعض آثار العالم العقلى اخطاء في معرفة عالمه الطبيعى أيضا.

فكيف كان فانسانيّة الانسان انّما هو بعالمه العقلى و إالّا فهو مشترك مع ساير بنى جنسه من الحيوان في عالميه الآخرين- و إن كان عالماه الآخران أيضا من جهة المرتبة أشرف من عالمى ساير الحيوانات.

و بهذه العوالم الثلاثة و ترتيبها وقع التلويح بل التصريح في دعاء سجدة ليلة النصف من شعبان عن النبى صلّى اللّه عليه و اله حيث قال فيها:

و سجد لك سوادي و خيالي و بياضي.

[و درد بى‌درمان از آن جهت است كه آثار عالم مثال و تابش بعضى از آثار عالم عقلى به هم آميخته شده، لذا انسان در شناخت عالم طبيعت نيز دچار خطا و اشتباه مى‌شود.

و به هرصورت؛ پس انسانيّت انسان فقط به عالم عقلى او بستگى دارد وگرنه در آن دو عالم ديگر با ساير افراد جنس خود از حيوانات، مشترك است اگرچه آن دو عالم انسان به جهت مرتبه نيز از دو عالم آنها برتر و اشرف است. به اين سه عالم انسان و ترتيب آنها در دعايى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و اله‌