و حدود اشياء همه در جاى خود، و از روى عدل است و اگر عقل را كنار بگذارد، آن وقت حكمت باطل، و ابدا فرق ميانه نور و ظلمت، خوب و بد، وضيع و شريف نخواهد ماند.

بالجمله؛ اين چند كلمه در قياس شرافت اين مطلب و مطلوب‌هاى ديگر كافى است و هكذا لذّت و بهجت اين مطلوب را اگر بخواهى فى الجمله تصوّر نمايى، يك نمره از لذّات آن عالم را بعضى از اهل معرفت چنين گويد كه:

آن مقام دار الحيوان و حياة حقيقى است، كأنّه حيوة تغلى و تفور؛ [ «گويا چشمه و عين حيات و زندگى است كه مى‌جوشد و فوران مى‌كند.»]

و در آن حال در هرلحظه براى اهلش تمام انواع لذّات بى‌اينكه بعضى به بعضى تداخل نمايد و كسر و انكسار نموده، كيفيّت ديگر حاصل شود موجود است؛ مثلا تمام لذّات همه افراد هرنوع از مطعومات، و هكذا مرئيّات و مسموعات و مشمومات و ملموسات در هرآنى بى‌اينكه يكى در ديگرى اثر نمايد و يا باطل سازد حاصل است.

حالا اين لذّات از قبيل لذّات عوالم حسّيّه جنّة النعيم است؛ و اگر از اين قياس كنى لذّات و بهجات تجلّيات انوار جمال و جلال حضرت جميل و جليل تعالى را، آن وقت لعلّ در بذل تمام جهات جدّ و جهد و طاقت كفايت نمايد و در اخبار ائمّه عليهم السّلام اشاراتى به اين عوالم كه عرض شده هست. مثلا در خبر هست كه آبى در بهشت هست كه در آن طعم همه مشروبات و مطعومات مى‌باشد و ايضا در حديث معراج گذشت كه در جواب حضرت او جلّ جلاله كه مى‌فرمايد: هذه جنّتى فتبحبح فيها! عرض مى‌كند: وقتى كه خودت را به من شناسانيدى از همه چيزها مستغنى شدم!