رساله لقاء الله به ضميمه رساله لقاء الله امام خمينى - ملكى تبريزى، میرزا جواد - الصفحة ١٥ - مقدمه مؤلف

الواردة فى ذلك.[١]

اين حقير بى‌بضاعت مى‌خواهم بعضى از آيات و اخبار وارده در اين معنى را با تأويلات حضرات ذكر نمايم تا معلوم شود حقّ از باطل.

از جمله آيات، آيات لقاء اللّه است.

جواب داده‌اند طائفه اولى از اين آيات به آنكه: مراد، مرگ و لقاى ثواب الهى است.

اين جواب را طائفه ثانيه ردّ كرده‌اند به اينكه: اين مجاز است.

و مجاز بعيدى هم هست. و اگر بنابر حمل به معناى مجازى باشد، مجاز اقرب از او اين است كه به يك درجه از ملاقات را كه در حقّ ممكن شرعا جائز است حمل نمائيم، اگرچه عرف عامّ آن را لقاى حقيقى نگويند و حال آنكه بنابر آنكه الفاظ براى ارواح معانى موضوع باشد و معنى روح ملاقات را تصوّر نمائيم، خواهيم ديد كه ملاقات اجسام هم حقيقت است و ملاقات ارواح هم حقيقت است و ملاقات معانى هم حقيقت است و ملاقات هركدام به نحوى است كه روح معنى ملاقات در او هست و ليكن در هريك به نحوه لايق حال ملاقى و ملاقى است.

پس حالا كه اين‌طور شد، مى‌توان گفت كه معنى ملاقات ممكن با خداوند جليل هم روح ملاقات در او حقيقة هست؛ و ليكن نحوه آن هم‌

[١] -« و اين مذاق، صريح كلمات شيخ احسائى و تابعين اوست؛ ليكن آنها اخبار لقاء و معرفت را به وجه ثانى كه خواهد آمد تأويل مى‌نمايند، و تمام اسماء و صفات را اثبات به مرتبه مخلوق اوّل مى‌نمايند؛ بلكه ذات اقدس خدا را منشأ انتزاع صفات هم نمى‌دانند. تنزيه صرف مى‌نمايند- منه عفى عنه.»( مرحوم ميرزا جواد آقا ملكى تبريزى).