چهل مجلس (اقبالنامه) - علاء الدوله سمنانى؛ حقیقت، عبد الرفیع - الصفحة ٢١٩ - بخش دوم متن چهل مجلس شيخ علاء الدوله سمنانى
معاويه و بنى اميه هيچكدام نام خلفا نبردند. چون نوبت عباسيان رسيد ايشان خواستند كه نام خود را در خطبه درج كنند. دانشمندان گفتند: اگر به همه حال چنين خواهد بود. اول نام خلفاء اربعه بايد گفت. و بعد از شما، تا خلق عيب نكنند و بدين سبب نام ايشان در خطبه آوردند. پس معلوم شد كه ذكر خلفا در خطبه نه فرض باشد، نه سنت. و نشايد كه فتنه در مسلمانان اندازند از براى چيزى كه نه فرض و نه سنت باشد. پس تو مرد عاقلى به تقليد عوام چرا كار بايد كرد. كه فتنه انگيخته شود. آخر ترك بدعتى كردن بهتر از آن باشد كه فتنه انگيختن كه خون چندين هزار مسلمانان ريخته شود. بعد از آن مرا گفت كه: نيك اگر ترك ذكر صحابى كردمى روا بودى چگونه ذكر دوازده امام روا داشتى؟! گفتم: اين تقليدست و الا جاهى كه به قول عباسيان ششصد سال ذكر خلفا توان كرد در خطبه از براى دفع فتنه اگر ده روزى فرزندان رسول را صلى اللّه عليه و سلم كنند كه هر روز در پنج وقت نماز در تحيّات[١] ذكر ايشان مىكنند چه زيان دارد.
و ديگر فرمود كه معنى اين دو آيت روشن نكردهاند. يكى معنى استثنا درين آيت كه «وَ أَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ»[٢] ديگر آنكه جاى ديگر فرموده در خلق زمين[٣] كه «فِي يَوْمَيْنِ» و جاى ديگر مىفرمايد كه «أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ» چگونه باشد؟! اما معنى «إِلَّا ما شاءَ» آن نيست كه در خلود شك اندازد. تعليم بندگانست تا هيچ سخن نگويند بى انشاء اللّه. نمىبينى كه بعد از ذكر خلود مىكند. «غَيْرَ مَجْذُوذٍ» آن
[١] - در نسخه( تجليات).
[٢] - قرآن: سوره ١١( هود) آيه ١٠٨
[٣] - در نسخه( در خلق و زمين).