چهل مجلس (اقبالنامه) - علاء الدوله سمنانى؛ حقیقت، عبد الرفیع - الصفحة ٦٠ - شيخ خليفه مازندرانى نخستين رهبر فكرى سربداران
شيخ خليفه مازندرانى نخستين رهبر فكرى سربداران
شيخ خليفه مازندرانى نخستين رهبر فكرى جنبش سربداران در نيمه اول قرن هشتم هجرى در بيهق (سبزوار) از شاگردان شيخ علاء الدوله سمنانى محسوب است. وى پس از فراگرفتن مقدمات علوم متداول زمان از قبيل تجويد قرآن و فقه و اصول و علم فراست[١] در مازندران به پيروى از خوى جستجوگر خود با در نظر گرفتن اوضاع اجتماعى و اقتصادى و سياسى و مظالم بىحد و حصر فرمانروايان مغول و عمال بىانصاف آنان در مازندران و فقر عمومى مردم، علاقهمند به كاوش و علّتيابى و تحقيق پيرامون آن و سرانجام چارهجوئى از استادان و متفكران زمان خود برآمد نخست نزد شيخ بالوى زاهد آملى كه يكى از مشايخ معروف آن عصر بود شتافت مدت توقف شيخ خليفه مازندرانى در محضر و مكتب شيخ بالوى زاهد در آمل بدرستى معلوم نيست ولى با توجه به مندرجات كتابهاى تاريخى اين دوره معلوم مىشود كه شيخ خليفه به منظور تكميل تحصيلات خود و دريافت پاسخ صحيح مسائل اجتماعى مذكور كه همواره او را رنج مىداده است به نزد شيخ بالوى زاهد رفته، ولى بعد از مدتى متوجه شده كه شيخ بالوى زاهد از دادن پاسخ به مسائل اجتماعى زمان عاجز است، بنابراين سرخورده و مأيوس از آمل به سمنان نزد شيخ ركن الدين علاء الدوله سمنانى عارف بزرگ و محقق
[١] - تاريخ روضة الصفا مير خواند جلد پنجم چاپ تهران صفحه ٦٠٤.