مردم مشورت كند «وشاورهم في الامر فاذا عزمت فتوكل علي الله ان الله يحب المتوكلين» (سوره آل عمران، آيه ١٥٩) مشورت پيامبر اسلام با مردم درباره احكام واجب و حلال و حرام نيست فقط در امور عرفى است.

آيا اين مشورت بر پيامبر واجب بوده است؟

آيت الله صابرى همدانى: آيه شريفه دلالت بر امر دارد و نشان مى دهد كه مشورت كردن بر پيامبر (ص) لازم بوده است نه اين كه مستحب يا جنبه تزئينى و تشريفاتى داشته باشد. در اين آيه خداوند بر پيامبر (ص) خود امر مى‌كند كه در امور حكومتى و عرفى يا غيرالهى و شرعى با مردم مشورت كند و خود به تنهايى عمل نكند. اگر واجب هم نباشد يقيناً پيغمبر اسلام، اين مستحب را ترك نمى‌فرمود.

آيا رعايت و تعهد به رأى مشورت كنندگان بر پيامبر هم لازم بوده است؟

آيت الله صابرى همدانى: به نظر من مسائل يا همان «امر» قبل از مشورت با مردم، بر پيامبر (ص) روشن بوده است. اما از اين نظر كه او در اجتماعى، زندگى مى‌كند كه مردم با عقايد مختلفى حشر و نشر مى‌كنند بايد با آنها مشورت كند اما اين به معنى تبعيت از رأى آنها نيست، زيرا در آيه آمده‌ است «فاذا عزمت فتوكل علي‌الله»

يعنى وقتى خود تصميم گرفتى باتوكل بر خدا انجام بده. در آيه‌ «عزمتم»