آيت الله صابرى همدانى: از يك جهت مى توان گفت ابزار است و از جهتى ديگر غايت و كمال مطلوب است. امامى كه از مردم پشتيبانى نداشته باشد كارايى ندارد واگر چنانچه به عنوان ابزار از مردم استفاده كند بخشى از زندگى مردم ناديده انگاشته مى شود. دين و حكومت دينى براى كمال مردم است. هدف اصلى حكومت، اداره مردم است. منتهى هر هدفى به وسايلى نيازمند است، پس مردم هم مى توانند ابزار حكومت دينى قرار بگيرند و هم غايت حكومت دينى واقع شوند. و به كمال برسند، «كتاب انزلناه اليك لتخرج الناس من الظلمات الي النور باذن ربهم الي صراط العزيز الحميد» (سوره ابراهيم، آيه ١).

حضرت على (ع) مى فرمايد من بر گردن شما مردم حق دارم شما هم بر گردن من حق داريد. حق به صورت متقابل است. از اين رو، حكومت دينى، هدفى جز به كمال رساندن مردم ندارد و تأسيس دولت دينى توسط مردم هم جز سعادت و سلامت جامعه چيز ديگرى نخواهد بود.

در عصر غيبت اگر در امور عرفى بين تشخيص ولى فقيه و مردم اختلافى روى دهد، قول كدام مقدم است؟