بحث درباره «رابطه اسلام با دموكراسى» و تفسير واژه تركيبى «مردم‌سالارى دينى» است. رابطه دموكراسى با اسلام چگونه رابطه‌اى است؟ و «مردم‌سالارى دينى» چه نوع تركيبى‌است؟

آيت الله مصباح يزدى: به طور كلى سه نظريه در اينجا وجود دارد:

١. يك نظر اين است كه «مردم سالارى دينى»، نوعى از مردم سالارى و دموكراسى است؛ يعنى دموكراسى- به تعبير ما طلبه‌ها- شبيه مفهوم جنسى است كه انواعى دارد، يكى از انواع آن، دموكراسى دينى يا مردم سالارى دينى است. يعنى يك نوع دموكراسى با مشخصه دينى بودن. بنابراين فرض، رابطه «دموكراسى» با «دموكراسى دينى» عام و خاص است؛ يعنى ما انواعى از دموكراسى داريم كه بعضى از آنها غيردينى، بعضى ضدّ دينى و بعضى دينى است. در اين ميان، آنچه ما از آن طرفدارى مى‌كنيم، قسم سوم؛ يعنى «دموكراسى‌دينى» است. ماهيت جنسى اين نوع دموكراسى، هيچ فرقى با ديگر دموكراسى‌ها ندارد، و تنها

[١] - اصل اين نوشتار، سخنرانى حضرت آيت الله مصباح يزدى در موسسه آموزشى امام خمينى است كه به جهت اهميت و نيز فرصت نداشتن آن معظم له جهت گفتگو در اين مجموعه با افزودن تنها چند پرسش( كه معمولا از متن اخذ شده‌اند) به صورت گفتگو درآمده است. در ضمن اين اقدام با هماهنگى حجة الاسلام جلالى رئيس دفتر آن معظم له صورت پذيرفته است.

[٢] - اشاره: آيت الله محمد تقى مصباح يزدى( متولد ١٣١٣ ه-. ش) از شاگردان آيت اله بروجردى، امام‌خمينى، آيت اله بهجت و علامه طباطبايى به شمار مى‌رود. از جمله آثار استاد مى توان به« تعليقه برنهاية الحكمه»،« آموزش فلسفه» و« اخلاق در قرآن»، اشاره كرد.