مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١٢٣
در اين صورت آيا آنان امام بالفعل نخواهند بود؟
آيت الله موسوى تبريزى: امامت و ولايت آنان بالفعل است. ما يك وقت از حق بحث مىكنيم به اين معنى كه امامت يعنى سخن آنان عين دين و حجت است، اين به صورت بالفعل وجود دارد و اگر در زمانى كه حكومت ندارند به كسى امرى بكنند او وظيفه دارد اطاعت كند. پس امامت و ولايت آنها هميشه بالفعل است، اماآنچه كه مىگوييم نيازمند استقبال و پذيرش مردم است. حكومت و قدرت سياسى عمومى است. چنين چيزى بدون رأى مردم اساساً عملى نيست. نه اين كه امامت و ولايت و حق تصرف آنان منوط به رأى و پذيرش مردم باشد. خير، آنان ممكن است حكومت رسمى و بالفعل نداشته باشند ولى فرمانشان مطاع است و بايد از آنها اطاعت نمود. حتى اگر از همه مردم بخواهند كارى انجام دهند همه موظفاند اطاعت كنند، والا معصيتكار خواهند بود، احياناً حكومت رسمى و ظاهرى ندارند. و اين نياز به رأى مردم دارد.
سؤال اين است كه اگر مردم به حضرات معصومين روى نياورند و يك فرد عادلى زمام امور را در دست بگيرد. آيا دولت فرد عادل مشروعيت سياسى دارد؟
آيت الله موسوى تبريزى: اگر منظور از «عادل» اصطلاح فقهى ما باشد كه چنين فردى بايد از آن امام معصوم حاضر اجازه بگيرد. والا عدالت نخواهند داشت.
منظور از عدالت، عدم ظلم است نه عدم غضب مقام معصوم (ع).
آيت الله موسوى تبريزى: اگر امام قدرت رسمى سياسى نداشته باشد مسلماً نسبت به اين فردى كه به مردم ظلم نمىكند بدبين نخواهد بود.