از آنجا كه مركزيت نص [/ قرآن و سنت‌] در قلمرو تمدنى مسلمانان شكسته نشده و همچنان مورد ارجاع آنان قرار مى گيرد، نص‌همواره بر رفتار سياسى و اجتماعى مسلمانان تأثيرگذار مى‌باشد. در واقع نص همانند ديگ جوشانى مرتب به توليد معنا مى‌پردازد و به مفاهيم زندگى سياسى ما در ادوار مختلف تاريخى هويت مى بخشد. وجود نشانه‌هاى متكثر سياسى در نص، بسيارى را متقاعد ساخته كه رفتار سياسى مسلمانان بازتابى از نص است و سياسى شدن آنها صرفاً از علل و عوامل اجتماعى بيرون سرچشمه نمى‌گيرد. به همين دليل، هر مفهوم جديدى كه وارد اين حوزه تمدنى شود مى بايست نسبت خود با نص را روشن سازد و به سازگارى معنايى با آن برسد.

شايد يكى از دلايل تطويل دوران «گذار» ما مسلمانان، شتاب در اخذ واژگان و فرآورده‌هاى مدرن از يك سو و نيز فقدان يك جريان عمومى و فلسفى در باب همنشينى يا همسخنى مفاهيم جديد با نشانه‌هاى نص، از سوى ديگر باشد. مفاهيمى مثل آزادى، دمكراسى، جامعه مدنى، پارلمان و تفكيك قوا از جمله مفاهيمى هستند كه از زمان ورود تجدد به ايران در كشاكش با نص به سر مى برند و هنوز به تبيين روشن و مدللّى نرسيده‌اند.

٣. گرچه نسبت يابى ميان مفاهيم مدرن و نشانه هاى نص، مهم‌ترين دغدغه نوگرايان دينى به حساب مى‌آيد اما كوهرنس نص ساير گروهها وجريانهاى فكرى و سياسى مسلمان را در اين مسئله وادار به واكنش كرده است.

در ميان گروه‌هاى اسلامى، شايد دلبستگى به نص به حدّ و اندازه بنيادگرايان اسلامى نرسد، لكن نص در ميان آنان واجد چنان اتوريته و اقتدارى است كه مانع‌