مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١٣٤
مى نمايد، مختار بودن او به حدى است كه خداوند او را بر سرنوشت دنيا و آخرتش مسلط و حاكم نموده است خداوند تبارك و تعالى مى فرمايد: «انا هديناه السبيل اما شاكرا و اما كفورا» اين آيه اشاره به اين مطلب است كه انتخاب هدايت يا گمراهى بدست خود انسان است، اين انتخاب كه بواسطه ادراك عقلانى انسان صورت مىگيرد مسبوق به هيچ اكراه و اجبارى نيست: «لا اكراه فى الدين قد تبين الرشد من الغى» يعنى اكراهى در گزينش دين نيست زيرا راه رشد و هدايت آنچنان آشكار و مبرهن است كه با اندك توجه و تأملى آن را بر مىگزيند.
ارزش دادن به انتخاب و اراده آدمى در اسلام بگونه اى است كه به تبعيت و پيروى كردن از آن فرمان داده است. خداوند در سوره بقره (آيه ١٩٩) در ارتباط با كوچ كردن از عرفات به مشعر در شب دهم ذى حجه مى فرمايد
: «ثم افيضوا من حيث افاض الناسواستغفرو الله»
. چه «حيث» را مكانى بگيريم و چه قيد زمانى، فرق نمىكند خداوند مىفرمايد: سپس كوچ كنيد از جايى كه مردم كوچ مىكنند و طلب آمرزش از خداوند نماييد.
علاوه بر اين خداوند در تمام خطابات قرآنى خود مردم را مخاطب داده و صدها آيه را با واژه «ناس» شروع و يا ختم داده است كه جملگى بر لزوم در صحنه بودن مردم دلالت دارند. يعنى خداوند مىخواهد مردم در هر زمان وهر مكان در صحنه باشند و سرنوشت دنيا و آخرت خود را خود رقم زنند، امام صادق (ع) مىفرمايد:
«ان الله عزوجل فوض الي المؤمن اموره كلها و لم يفوض اليه ان يكون ذليلا»
يعنى خداوند تمام امور مومن را به خودش سپرده و تنها به او نسپرده است كه ذليل باشد. اين روايت عجيب و مهمى است كه بصراحت در آن