مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٥٣
و دومى نى. نى زدن در آنجا رسم گدايى است از همراهم پرسيدم چرا اينطورى گدايى مىكنند؟ گفت: مىخواهند بروند كاباره پول ندارند. همان وقت حديثى از حضرت على (ع) بيادم آمد كه مىفرمايد:
«من لانطعسي في اللهو غبت اعالي».
يعنى هركس از نيم تنهى پايينش شل شود، نيم تنه بالايش خشن و بىحيا مىشود. من به رفقا گفتم مصداقش همين است.
اينها چون بر اثر بىبند و بارى، اسافل اعضاىشان را به كلى از دست دادهاند حالا اين طورى شدهاند، زيرا اصلًا به هيكل آنها نمىآمد كه گدايى بكنند.
به هر حال آن علل كه ديروز ايجاب مىكرد شارع مقدس كمك بفرستد و انسان را در حياتش كمك كند، اين علل كماكان وجود دارد.
بنابراين شما دموكراسى دينى را براى انسانهايى كه در جامعه امروزى موجودند و زندگى مىكنند قابل اجرا نمىدانيد بلكه براى وضعيتى درست مى دانيد كه انسان از فطرت و عقل توام با هميارى شرع زندگى كنند. در حالى كه امروزه دموكراسى را براى همين آدمهاى موجود مىخواهند نه انسانهاى مفروض و ايده آل.
آيت الله معرفت: اگر بخواهيم مسائل فلسفى، اجتماعى، سياسى و ... وضع موجود انسانها را در نظر بگيريم، اين اختلافها و بگومگوها و نظريهپردازىها به وجود مىآيد اما اگر يك فيلسوف و يك انديشمند مىخواهد ببيند كه واقعيت چه اقتضا دارد و چهگونه بايد باشد، چنين وضعيتى به اختلاف انظار كشيده نمىشود.
ما به ويل دورانت و علامه طباطبايى و امثال آنان عرض مىكنيم كه صحبت اين است كه هر جامعهاى يك نظام و يك حاكمى مىخواهد، اجتماعات انسانى بدون نظام امكان ندارد، حتى وحشىترين قبائل داراى نظام بودهاند؛ لذا بايد