مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١٠٩
آيا مىتوان بنيادها و ريشههايى در انديشه سياسى اسلام و شيعه براى مردمسالارى دينى يافت؟
آيت الله طاهرى: به اعتقاد ما كل جهان و ذرات عالم تحت سيطره و ولايت خداوند قرار دارد. منظور از ولايت خداوند اين است كه موجودات تحت اين ولايت از نقص به كمال مىرسند. در اينجا يك تفاوتى ميان بشر با ساير موجودات وجود دارد كه او را از كل جهان هستى ممتاز ساخته است. تفاوت در اين است كه ولايت در غير انسان امرى تكوينى و غيراختيارى است. حركت از نقص به كمال امرى غيراختيارى براى موجودات غير انسانى است مثلًا دانه پس از كاشته شدن به طور غيراختيارى رشد يافته و به سمت كمال پيش مىرود، اما انسان داراى دو جنبه مىباشد:
١- جنبه مادى: اين جنبه انسانى تفاوتى با ساير موجودات ندارد. نطفه ابتدا در رحم قرارمىگيرد و پس از سپرى نمودن دورهاى خاص به انسان تبديل مىشود و پس از آن نيز اين رشد ادامه مىيابد. در اين جنبه، انسان همانند ساير موجودات اختيارى از خود ندارد.
٢- جنبه اجتماعى و عقلى: اين جنبه از وجود انسان با ساير موجودات تفاوت مىيابد. در اينجا انسان به طور آزادانه و با اختيار خود تحت ولايت خداوند قرار مىگيرد و هم تحت ولايت غيرخدا درمىآيد. اينكه در قرآن كريم ولايت خداوند با كلمه «اخذ» و انتخاب آمده ناظر به همين جنبه از وجود انسانى است: الذين اتخذوا ... كسانى كه خداوند را ولى خود قرار مىدهند و يا آنهايى كه شيطان و طاغوت را به عنوان ولى خود بر مىگزينند.