نقش اصلى اين كتاب كه آخرين كتاب و شريعت الهى است، تبيين سنت عدل و اصول عدالت اجتماعى است. قرآن كريم بوستان سرسبز و بركه زلال دادگرى در جهان است، در صورتى‌كه نيك شناخته گردد و به موازين آن عمل شود.

پيامبران كه از حقيقت جامعه و انسان و سعادت و نيكبختى او آگاهى كامل داشتند، خوب مى‌دانستند كه همه احكام و آموزشها و برنامه‌هاى آنان در پرتو بهبود روابط انسانى و امنيت اجتماعى و عدالت اقتصادى و ... تحقق مى‌پذيرد، و بدينسان زمينه عينيت يافتن احكام آماده مى‌گردد. در جامعه عادل و نظام دادگستر، انسان درست تربيت مى‌شود، و با آسايش و فراغت و امنيت به تكليف تن مى‌دهد، و به مقررات و اصول اجتماعى و حقوق همگان احترام مى‌گذارد. و در پرتو چنين تعهدشناسى و مسئوليت پذيرى است كه به سعادت و خوشبختى دست مى‌يابد، و راه عروج به معنويت و خدا را در پيش مى‌گيرد. در سايه سياه ستم و اجتماع ستم بنياد كه هيچگونه امنيت اجتماعى و عدالت معيشتى نيست و خاطرى آسايش ندارد، نمى‌توان انتظار داشت مردمان وظيفه شناس باشند و از حدود حقوق خويش تجاوز نكنند و به احكام دين عمل كنند، و احكام‌

[١] -« غرر الحكم» ٣٣٠.

[٢] -« نهج البلاغه» ٦٤١.