بيشتر از انسان دارند، و از حيات صورى برتر و نيرومندترى بهره‌مند هستند. بنابراين، ارزش و عظمت حيات انسانى، به حيات باطنى و انسانى و معنوى و عقلانى او بستگى دارد.

اكنون بايد نگريست كه در بررسى پديده حيات- با اين معيار- آيا آدميان و اجتماعات انسانى، از زندگى و حياتى درخور و شايسته برخوردارند؟ يا اينكه حياتى حيوانى چون ديگر حيوانات دارند، و بعد حيات باطنى و معنوى آنان دست نخورده و بيكار گذاشته شده و استعدادهاى ژرف و درياسان روح آدمى از قوّه به فعل راه نيافته است. و در نتيجه انسان به عالم حيات انسانى گام ننهاده است؟

براستى مى‌توان گفت: كه آدمى از حيات ويژه انسانى در طول تاريخ و در دوران عمر نسبتا طولانى انسان، چندان بهره‌اى نگرفته است، و انسان، با همه كهنسالى، جز ساليان اندكى و محدود و نااستوار و در دوره‌هاى بسيار كوتاهى- از مجموعه حيات تاريخى خود- انسان نزيسته است، و حيات فردى و اجتماعى انسانى نداشته است، و در تقسيم‌بندى مرگ و حيات انسانى (نه حيوانى) انسان، براستى مرده بوده است.

با نگرشى دقيق‌تر در مشخصات حيات مادى انسانى نيز به نتيجه‌هاى دردآورى مى‌رسيم. بگذاريم از اينكه انسان به تعالى معنوى راه نيافت و نيروهاى نهفته باطنى او شكوفا نگرديد؛ در همين حيات تنى و زيست مادى نيز شرايط لازم و زمينه مناسب در اختيار همه انسانها قرار نگرفت. در كدام دوره از ادوار تاريخ، و كدام تمدن و كدام جامعه، همه انسانها درست تغذيه شدند و خوراك كافى- كه كالرى لازم را تأمين كند- در اختيار داشتند، و فرزندانشان در كدام ناكجاآباد، زمينه رشد يافتند و مسائل حيات تنى و مادى آنان در كجا حلّ شد. در قرن حاضر كه اوج شكوفايى تمدنهاى ظاهرى بشرى است، كجا ابزار زيست مادى، براى همه انسانها و در همه اجتماعات فراهم گرديده است؟ آمارها، حقايق دردناكى را بازگو مى‌كند، و از گرسنگيهاى پنهان و آشكار اكثريت قاطع بشريت، و سيرى و شادخوارى اقليتها، پرده برمى‌دارد.

در اين ارتباط موضوع ديگرى نيز قابل دقتى درخور است، و آن اين است كه دو بخش حيات انسان (بخش حيات حيوانى و تنى و بخش حيات انسانى و روحى) پيوندى‌