امام على «ع» در برنامه حكومت خود- كه همان حكومت اسلامى است- بطور دقيق به دوران نبوى بازگشت، و همان معيارهاى دقيق الهى را كه به وسيله پيامبر اكرم «ص» تبيين گشت و به دست مبارك او اجرا گرديد، دنبال كرد، و راه و روش نبوى را، راه و روش حكومت خويش قرار داد، و جلو بسيارى از تجاوزكاريها و امتيازطلبيها را قاطعانه گرفت، و بسيارى از اموال را كه در دوران پيش از او، براساس امتيازدهى و طبقه‌پرورى به اطرافيان حكومت داده شده بود، بازپس گرفت و اين سخن جاودانه را بر زبان آورد:

امام على «ع»:

* ... و اللّه لو وجدته قد تزوّج به النساء و ملك به الإماء لرددته ...[٢]

- ... به خدا سوگند كه اگر چنان مى‌ديدم كه با آن (اموال)، زن به همسرى گرفته شده و كنيز به ملكيت درآمده، باز آنها را برمى‌گرداندم ...

بسيارى از مخالفتها و پيمان‌شكنيها در دوران خلافت امام على «ع» به دليل اجراى دقيق همين اصول و معيارهاى عدل و مساوات بود، و جنگهاى داخلى امام براى اجراى عدالت و اصل مساوات انجام گرفت.

امام على «ع»:

*- فى قوم من أهل المدينة لحقوا بمعاوية بن ابى سفيان- ... و علموا أنّ الناس‌

[١] -« نهج البلاغه»/ ١٠١٣.

[٢] -« نهج البلاغه»/ ٦٦.