جامعه انسانى به جنگلى از حيوانات تبديل شده است، و مردمان گرگانى‌اند به جان هم افتاده، و حكومتها درندگانى كه به جان ملتها افتاده‌اند، و از خون و پوست و گوشت و استخوانشان تغذيه مى‌كنند. در اين دوره‌هاى غيرانسانى، طبقات متوسط جامعه طعمه طبقه سلطه‌طلب و حاكم و سرمايه‌دار است، و زندگيشان در اسارت سلطه طلبان و توانگران است، و خود به نفع طبقات بالاى جامعه كار مى‌كنند. بينوايان در اين جامعه‌ها در حكم مردگانند، نه براى آنان رمقى مانده است و نه قدرت عرض وجود و طلب حق خويش را دارند. در صورتى‌كه طبقات متوسط لقمه‌اى زير دندان ثروتمندان باشند، وضع بينوايان روشن است.

امام باقر «ع»:

* ... لا يقوم القائم «ع» الّا على خوف شديد، و فتنة و بلاء يصيب النّاس ...

و اختلاف شديد بين النّاس و تشتّت فى دينهم ... حتى يتمنى المتمنّى الموت صباحا و مساء، من عظم ما يرى من كلب النّاس و اكل بعضهم بعضا ...[٢]

- قائم «ع» رستاخيز نكند مگر در زمانى كه ترسهاى بزرگ پديد آيد، و فتنه‌ها و گرفتاريها كه به مردم رسد ... و اختلافهاى عميق كه ميان مردمان رخ دهد، و در دينشان تفرقه افتد، ... از رنج و آزار فراوانى كه به مردم رسد و برخى برخى ديگر را (بدرند و) بخورند، مردمان هرسپيده و شام آرزوى مرگ كنند ...

[١] -« نهج البلاغه»/ ٣٢٤.

[٢] -« غيبت نعمانى»/ ٢٣٥.