جاى شگفتى است، آيا آيين الهى اسلام، كه در سراسر تعاليم خود با مظاهردنيايى و دنياپرستى و تجمل‌گرايى و اشرافيگرى كه شيوه زندگى مترفان و مسرفان و متكاثران و از خدا بيخبران و طاغوتان و طاغوتچگان است مبارزه مى‌كند، و با تعبيرهاى كوبنده و قاطع بر اين امور خط سرخ مى‌كشد، اين امور را در معابد و مساجد و سازمانهاى وابسته به خود مى‌پذيرد؟ آرى غفلت از مسائل اصولى جامعه توحيدى و نيازهاى اصلى جامعه مؤمنان، باعث چنين انحرافهايى شده است، و چنين بدعتهايى جزو شعائر دين خدا و مايه ترويج دين به حساب آمده است. و اين امر از بيخبرى از مبانى دين و روح تعاليم اسلام برخاسته است، و يا خواسته‌ها و هواهاى نفسانى و نوعى دنيادارى است، كه الهى جلوه كرده است. در رستاخيز ظهور، اين بدعتها از دامن كتاب خدا و ساحت مساجد پيراسته مى‌شود. و دين از هرگونه مظاهر مادى پاك مى‌گردد، و دين خالص در مساجد و معابد عرضه مى‌شود.

در اين بخش، سخن از بزرگى و فراخى معابد و مساجد نيست، زيرا كه بزرگى مساجد و محافل مذهبى بايد به فراخور جمعيتها و آباديها باشد، و امام خود مسجدى در بيرون شهر كوفه بنا مى‌كند كه هزار در دارد[١]. و البته مركزيتى كه كوفه در دوران ظهور مى‌يابد، و گروه گروه مردم آباديها و سرزمينهاى دور و نزديك بدان سوى روى مى‌آورند، چنين گسترشى را ناگزير مى‌سازد.

همواره در طول تاريخ معابد و مساجد گرفتار چنين تشريفاتى شده است، و اينها به دست بانيان اصلى دين، بنياد نشده و ايجاد نگرديده است، يعنى به نوع مذاهب كه بنگريم در آغاز ظهور و در اصل از سادگى و بى‌آلايشى فراوانى برخوردار بوده است، و آلايشها و آرايشها همه در دوره‌هاى بعد و به دست دنيا اينگونه تعبير براى بيان‌فزونى و

[١] -« بحار» ٥٢/ ٣٣٧. اينگونه تعبير براى بيان فزونى و كثرت است.