طبق تحقيقات كارشناسان و متخصصان‌[١]، بخش عظيم و مهمى از مسائل عقب ماندگى و وابستگى و كمبود مواد غذايى و معيشتى (اگر نگوييم تمام آن) به دو عامل بستگى دارد، و اين هردو عامل باهم در ارتباطند:

١. نظام اقتصادى حاكم بر جهان.

٢. نظام سياسى حاكم بر جامعه.

١- «نظام اقتصادى حاكم بر جهان»، يعنى نظام و سيستمى كه قدرتهاى اقتصادى جهان در كشورهاى استعماگر پديد آورده‌اند، و هدف و آرمان آنها دستيابى به قدرت اقتصادى روزافزون و سلطه بر منابع ثروت جهان است. اين قدرتهاى سلطه‌گر، با برنامه ريزيهاى دقيق خود، مانع هرگونه استقلال، خودكفايى و رشد توليد و پيشرفت اقتصادى در كشورهاى عقب نگهداشته شده‌اند. اين قدرتها از راههاى گوناگون و شيوه‌هاى تبليغى و برنامه‌ريزيهاى گسترده و عميق، در سايه سلطه نظامى و سياسى و فرهنگى، آزادى فكر و عمل را از آحاد مردم در جهان سوّم مى‌گيرند، و روشها و شيوه‌هايى در همه مسائل زندگى من‌جمله در توليد و مصرف و تكنولوژى و فرهنگ و راههاى معيشت، بر آنان تحميل مى‌كنند كه به سود سرمايه‌داران بزرگ و سلطه بيشتر جهان پيشرفته است. در سايه اين سلب فكر و سلب شخصيت و سلب آزادى و آزادفكرى، پديده عقب‌ماندگى و نيازمندى تحقق مى‌يابد، و خودكفايى و خوديابى و اعتمادبه‌نفس مى‌ميرد، و وابستگى روزبروز در اعماق اجتماعات عقب‌مانده گسترش مى‌يابد. ازاين‌رو، صاحب‌نظران مسائل اقتصادى- اجتماعى مى‌گويند: كمك به كشورهاى عقب‌مانده‌[٢] تنها در اين است كه آنها را به‌

[١] - به كتابهاى: ديكتاتورى كارتلها، ترجمه و اقتباس دكتر همايون الهى، ١٣٦٣ اميركبير و« جهان مسلح، جهان گرسنه»، ويليبرانت، ترجمه همايون‌پور، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامى چاپ اوّل ١٣٦٥ و« چگونه نيمى ديگر مى‌ميرند»، سوزان جرج، ترجمه مهدى قراچه‌داغى، پژمان، ١٣٦٣. و« امپرياليسم و عقب‌ماندگى»، دكتر همايون الهى، شركت آموزش فرهنگى انديشه، ١٣٦٧. و« اقتصاد سياسى سرمايه‌دارى» و ... مراجعه شود.

[٢] - كمكهاى جهانى و مؤسسات بين المللى سازمانهاى خواربار و ديگر سازمانهاى جهانى تنها براى ايجاد وابستگى و بازار مصرف و سلطه اقتصادى بيشتر است. براى توضيح بيشتر به كتابهاى:« چگونه نيمى ديگر مى‌ميرند» و« امپرياليسم و عقب‌ماندگى» و« سيطره جهانى» و بخصوص« ديكتاتورى كارتلها» و ديگر كتابها در اين زمينه مراجعه شود.