وى نخستين فردى بود كه به اسلام گرويد و به خدا ايمان آورد و رسالت محمد بن عبد اللّه صلّى اللّه عليه و اله و سلم را تصديق كرد و طبق موازين پيوند برادرى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم در مدينه ميان مهاجران و انصار برقرار كرد، على عليه السّلام برادر رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم و پسر عموى حقيقى، و نزديك‌ترين مردم به جان و دل رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم تلقى مى‌شد و هيچ كس در اين خصوص، ترديدى به خود راه نمى‌داد.

وقتى ابو بكر در گفت و گو با انصار، مستند خويش را خويشاوندى با پيامبر و سابقه در اسلام قرار داد و عمر و ابو عبيده جرّاح را به جهت خويشاوندى با رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم و سابقه در اسلام، نامزد خلافت كرد، و شخصيت على بن ابى طالب را كه كمتر از سه ماه قبل، بالغ بر يكصد هزار تن مسلمان در غدير خم با آن حضرت بيعت كرده بودند، ناديده گرفت، در حقيقت خود، به تناقض‌گويى آشكارى گرفتار شد.

على بن ابى طالب عليه السّلام پسر عموى حقيقى نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم بود و به اتفاق تاريخ‌نگاران و ارباب حديث، تنها وى برادر دينى رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم به‌شمار مى‌رفت، اسلام به سبب فداكارى‌ها و جانفشانى‌ها و جهاد و مبارزه على عليه السّلام سرپا شد و بر شرك و بت‌پرستى و قريش كه با بازگشت به شيوه نياى خود به جنگ با پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و سلم برخاسته بودند، پيروز شد و اين‌بار با رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم كه در خط و مشى و شخص على عليه السّلام متبلور بود، سر ستيز داشتند.

اين قضيه بر ابو بكر كه با نامزد كردن عمر و ابو عبيده، به صحت كاربرد اين شيوه و كفايت آن، اعتقاد داشت، پوشيده نبود. ولى او و هوادارانش در مورد اين مسأله قبلا نقشه كشيده بودند، و در راستاى دور ساختن على عليه السّلام از صحنه خلافت و دست‌يابى خود به آن با استفاده از همه شيوه‌ها، با برخى از عناصر مهاجر و انصار از پيش به توافق رسيده بودند، وى با دسته دوم انصار كه‌