پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٩٦ - شخصيت علمى و ادبى زهرا عليها السلام

ارائه داده است.

آن بانوى بزرگ موضوعات خطبه را زنجيره‌وار، با حمد و ستايش و شكر و سپاس و مدح و ثناى خداوند در راستاى الطاف و عنايات و صفات او و دست‌آوردها و موهبت‌هاى نبوّت پدر بزرگوارش آغاز نموده، پس از آن متوجه موضوع اصلى شده است و با بيان فهرستى از موهبت‌ها و دست آوردهاى معنوى و عبادى، سخنان خويش را استمرار بخشيده و بدين ترتيب، ميان نبوّت و دست‌آوردها و آثار اجتماعى آن و بين مقدمه و موضوع خطابه‌اش، ارتباط ايجاد كرده است و بدين‌سان، معمارى اين خطبه آتشين با طرح‌هاى مهندسى هماهنگى، ارائه گرديده است.

شيوه‌هاى هنرى كه زهراى مرضيه در سخنان خود بدان‌ها استناد جسته، دو مجموعه قابل توجه از عناصر تصويرى را، با آهنگى موزون و در قالب الفاظى بسيار زيبا، متبلور ساخته كه در آن عباراتى متفاوت، همگون، زنجيره‌وار، تكرار و سوگند به چشم مى‌خورد ...[١]

پس از آشنايى با شخصيت ادبى زهراى أطهر عليها السّلام در نثر، به نقل نمونه‌اى از ادبيات شعرى آن بزرگوار مى‌پردازيم:

١. آن‌گاه كه پيكر مطهر نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم به خاك سپرده شد، فاطمه زهرا عليها السّلام رو به انس بن مالك كرده و فرمود: انس! چگونه دلتان راضى شد، بر چهره مبارك رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم خاك بريزيد.

و سپس به گريه افتاد و اين اشعار را در مصيبت پدر زمزمه كرد:

افق‌هاى دور، تيره و تار شد و خورشيد روز تاريك و صبح و شام به شب ظلمانى مبدّل گشت و به تاريكى گراييد.

پس از رحلت رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم زمين اسفناك و اندوهگين است و سخت بر خود مى‌لرزد

[١] . تاريخ الادب العربى ٢٥٧- ٢٦٢.