پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٩٥ - شخصيت علمى و ادبى زهرا عليها السلام

شخصيت علمى و ادبى زهرا عليها السّلام‌

با اين‌كه فاطمه زهرا عليها السّلام در هيجده سالگى به شهادت رسيد، به گواهى تاريخ، آن مخدّره نيز مانند ساير معصومان عليهم السّلام به نحو گسترده‌اى به تدوين و گردآورى موضوعات مربوط به اصول و مبانى دين مبين اسلام، همت گمارده است. در ديدارهايى كه آن بانوى بزرگ با زنان مسلمان داشت، كليه پرسش‌هاى آنان را پاسخگو بود، رواياتى كه عموما از آن بزرگوار رسيده، حاكى از شخصيت علمى و ادبى آن حضرت است و شايد نقل نمونه‌هايى ادبى كه تاريخ‌نگاران در خصوص خطابه‌هاى آن حضرت بدان پرداخته‌اند به روشنى بيانگر جنبه‌هاى ادبى بسيار برجسته‌اى كه آن بزرگوار در اين سخنرانى‌ها به كار برده، باشد.

در اين راستا دو خطبه از دخت نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم نقل شده كه نخستين خطابه را پس از رحلت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم در جمع زنان و ديگرى را در جمع شخصيت‌هاى مهاجر و انصار ايراد فرموده است.[١]

ما در بيان رخدادهاى پس از رحلت رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم آن‌دو خطبه را عينا يادآور شده‌ايم. در اين زمينه دكتر بستانى با تشريح اين متن زيبا و هنرى مى‌گويد: «اين خطبه با ستايش خداى متعال آغاز شده است، دقيقا به‌سان همان شيوه‌اى كه نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم آن را بنا نهاد و امام على عليه السّلام به تشريح آن پرداخت، از اين‌رو، فاطمه زهرا عليها السّلام از يك‌سو در سخنان خود از شيوه خطابه پيامبر و امام على عليه السّلام بهره جسته و از سويى خود، جنبه‌هاى هنرى ويژه‌اى را

[١] . تاريخ الادب العربى( فى ضوء المنهج الاسلامى) ٢٥٧.