ديكتاتور از كار در مى‌آييد. اين طور نباشد كه آن قدر خودتان را ببينيد كه هر چه مى‌گوييد همان درست است؛ و آن قدر خودبين باشيد كه اگر نادرستى را فهميديد هم، حاضر به تسليم نباشيد.

انسان كامل آن است كه اگر فهميد كه حرفش حق است با برهان اظهار كند و مطالبش را برهانى بفهماند. اينكه در قرآن كريم دارد كه‌ لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ‌ [١] براى اينكه تحميل عقايد نمى‌شود كرد. امكان ندارد كه همين طورى يك كسى تحميل عقايد بكند. اين بايد با يك توطئه‌هايى [باشد] كه بد را به ديگران به عنوان خوب جلوه بدهد. يا اينكه اگر انسان باشد و اگر تربيت شده باشد با برهان آن مطلبى را كه دارد به مردم بفهماند. تحميل نباشد. آگاه كند مردم را بر اينكه راه اين است، نه اينكه تحميل كند به مردم كه بايد از اين راه برويد. شما توجه به اين معنا داشته باشيد كه چنانچه ان شاء اللَّه رئيس و فرماندار شديد، اين خوى را كه در انسان هست اين خوى را از خودتان زايل كنيد. و از الآن توجه به اين معنا داشته باشيد كه مبادا مبتلا به اين خودخواهى عظيم باشيد كه منشأ ديكتاتورى و منشأ همه مفاسد است. اگر يك چيزى را ديديد كه واقعاً خلاف كرديد، اعتراف كنيد.

اين اعتراف، شما را در نظر ملتها بزرگ مى‌كند؛ نه اينكه اعتراف به خطا شما را كوچك مى‌كند. پايبند بودن به خطا، انسان را خيلى منحط مى‌كند. انسان يك حرفى زده است و خطا گفته است؛ بعد كه ديد خطا گفته است، اگر پايبند به اين خطا باشد و دنبال اين باشد كه اين خطاى خودش را به كرسى بنشاند، اين همان ديكتاتورى بسيار فاسد است و لو در صورت غير ديكتاتورى باشد، لكن ديكتاتورى است. و اين مى‌رسد به آنجايى كه انسان را هيتلر از كار در مى‌آورد، رضا خان از كار در مى‌آورد.

شما كه در مدارس نظام تحصيل مى‌كنيد بايد اين مسائل را، اين مطلب را توجه داشته باشيد كه مبادا تحصيلات شما همه‌اش براى اين باشد كه خودتان را برسانيد به مقامى. براى اين باشد كه آن مقام وسيله براى رشد ملت، براى استقلال ملت، براى آزادى ملت،

[١] سوره بقره، آيه ٢٥٦: «در دين هيچ اجبارى نيست».