بفهمد و به وسيله آنهاست كه ما بايد بفهميم. و بسيارى از آيات است كه در دسترس همگان است كه همه فكرهاى خودشان را به كار بيندازند و مغزهاى خودشان را متوجه كنند و مسائل زندگى را، زندگى اين دنيا و زندگى آن عالم را، از اين كتاب مقدس استفاده كنند. پس يك انگيزه از بعثت اين است كه قرآن كه در غيب بوده است و به صورتهاى غيبى بوده است و در علم خداى تعالى بوده است و در غيب الغيوب بوده است، به وسيله اين موجود عظيمى كه به واسطه مجاهدات بسيار و به واسطه بودن او بر فطرت حقيقى و فطرت توحيدى و همه مسائلى كه هست، رابطه دارد با غيب، به واسطه رابطه‌اى كه با غيب دارد، اين كتاب مقدس را از مرتبه غيب متنزل كرده است و بلكه تنزلاتى حاصل شده است و تا رسيده است به مرتبه «شهادت»، كه به صورت الفاظ در آمده است و اين الفاظ را ما و شما و همه مى‌توانيم بفهميم و معانى آن را تا اندازه‌اى كه مى‌توانيم ما استفاده از آن مى‌كنيم. و انگيزه بعثت، بسط اين سفره [است‌] در بين بشر از زمان نزول تا آخر. اين يكى از انگيزه‌هاى كتاب است و انگيزه بعثت است، «بعث عليكم» رسولى را كه تلاوت مى‌كند بر شما قرآن را، آيات الهى را.

تزكيه براى فهم «كتاب» و «حكمت»

وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ، اين شايد غايت اين تلاوت باشد؛ تلاوت مى‌كند براى «تزكيه» و براى «تعليم» و براى تعليم همگانى؛ تعليم همين كتاب و تعليم حكمت كه آن هم از همين كتاب است. پس انگيزه بعثت نزول وحى است و نزول قرآن است و انگيزه تلاوتِ قرآن بر بشر اين است كه تزكيه پيدا بكنند و نفوس مصفا بشوند از اين ظلماتى كه در آنها موجود است تا اينكه بعد از اينكه مصفا شدند، ارواح و اذهان آنها، قابل اين بشود كه كتاب و حكمت را بفهمند. انگيزه، تزكيه است براى فهم كتاب و حكمت. هر نفسى نمى‌تواند اين نورى را كه از غيب متجلى شده است و متنزل شده است و به شهادت رسيده است ادراك كند. تا تزكيه نباشد تعليم كتاب و حكمت ميسور نيست؛ بايد تزكيه بشود نفوس از همه آلودگيها؛ كه بزرگترين آلودگى عبارت است از آلودگى نفس انسان و هواهاى نفسانيه كه دارد. مادامى كه انسان در حجاب خود هست، نمى‌تواند اين قرآن را