ى‌ أىِّ حالٍ من به همه، نه شماها، به همه اين اشخاصى كه متصدى تبليغات هستند، آنهايى كه قلم دارند و زبان دارند و مى‌نويسند منتشر مى‌كنند، يك مسئله كلى عرض مى‌كنم، و آن اينكه ما امروز چنانچه واقعاً عقل سياسى داشتيم و توجه به مسائل سياسى داشتيم، بايد همه‌مان دست به هم بدهيم، زير بغلِ هم را بگيريم، تا بتوانيم راه برويم. چند نفر آدم كه همه آنها شل هستند، نبايد اضافه كنيم شلى را به آنها! بايد اينها همه دست هم را بگيرند بتوانند راه بروند. ما الآن يك ملتى هستيم كه از همه جا به ما دارد ظلم مى‌شود؛ از همه جا به ما هجوم مى‌شود؛ وقتى يك همچنين ملتى هستيم، بايد دست به دست هم بدهيم تا اينكه اين بار را به محل برسانيم. شما توجه به اين معنا داشته باشيد؛ هر كسى گرفتار اعمال خودش است. گاهى هم گرفتار اعمال ديگر است. اگر بتواند آن را درستش بكند، امر به معروف بايد بكند. گرفتار خودش است. شما نبايد بگوييد كه چون روزنامه كذا اين طور نوشته است، پس ما هم اين طور بنويسيم، اوّل او نوشته است.

اگر يك كسى اول يك جرمى كرد، دومى هم بايد جرم را بكند براى اينكه او اول كرده است! نه. اگر انسان اين طور باشد كه تا به او يك كلمه گفتند فريادش بلند شود، اين فرياد ديگر فروكش نخواهد كرد در همه اطراف ما. يك وقت يك كسى فرض كنيد يك حرفِ غير واقعى نوشت و غير صحيح نوشت، اين را اگر تحمل كرد انسان و با قول صحيح و حَسَن به او اين جواب داد، كم مى‌شود، تمام مى‌شود. اما اگر بنا شود كه خشونت بكند، شما هم بكنيد، باز او يك خشونت ديگر مى‌كند تا آخر.

ما بايد همه توجه به اين معنا داشته باشيم كه امروز كشور ما كشورى است كه طمعها از او كم شده است؛ يعنى طمع كم نشده است؛ ولى اين چيزى كه مى‌بردند حالا نمى‌برند، و مى‌خواهند ببرند. هم شوروى مى‌خواهد ما تحت سلطه او باشيم، هر چه بخواهد استفاده بكند؛ هم امريكا مى‌خواهد اين كار بكند؛ هم ساير كسانى كه نظير آنها هستند. بعد از

[١] «ريا، شرك به خداى عزيز است» عبارت فوق، حديث نمى‌باشد لكن اين جمله: «الرياءُ شركٌ» حديث است. سنن ترمذى، ج ٣، ص ٤٦.