مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٨٩ - خشونتهای کلیسا

بر ٣١٩١٢ تن سوخته و ٢٩١٤٥٠ تن محکوم به مجازاتهای سنگین تخمین زده شده است.» [١]

جرج سارتون متخصّص و قهرمان معروف تاریخ علم، در کتاب شش بال علم بحثی تحت عنوان «جادوگری» باز کرده است و نشان میدهد که کلیسا به نام مبارزه با جادوگری چه جنایاتی مرتکب شده است. مینویسد:

«... علمای الهی و دین، آگاهانه یا ناآگاه، زندقه را با جادوگری یکی تصوّر میکردند. آدمی زود به این نتیجه میرسد که کسانی که با او توافق ندارند مردم بدی هستند. جادوگران مردان یا زنانی بودند که روح خود را به شیطان فروخته بودند. با فرض اینکه زندیقان و بددینان نیز رابطهای با شیطان دارند، تنبیه کردن و عذاب دادن به آنها به سهولت جایز شمرده میشد و مردمی که در دین خود مستقیم بودند، ممکن بود با خود بگویند که این ماجراجویان و آشوبگران، جادوگرند و باید به همین صورت با ایشان معامله شود؛ نه شایسته آنند که ایمان صحیح داشته باشند و نه آنکه مورد عفو قرار گیرند.»

جرج سارتون از کتابی به نام چکش ساحران نام میبرد که توسّط دو نفر کشیش دومینیکی به اشاره پاپ اینوسنت هشتم (پاپ ١٤٨٤- ١٤٩٢ میلادی) نوشته شد و در حقیقت، دستور العمل تفتیش عقاید متّهمان به زندقه و جادوگری بود. میگوید:

«کتاب چکش دستور العملی برای راهنمایی بازرسان عقاید مردم بود و جزئیات طرز کشف و محکوم کردن و به مجازات رساندن ساحران در آن دیده میشود ... ترس از جادوگران علّت اصلی کشتن ایشان بود و خود این کشتن سبب زیاد شدن ترس میشد. در آن زمان یک بیماری روانی تودهای پیدا شده بود که نظیر آن تا عصر منوّر حاضر دیده نشد. صورتمجلس بعضی از آن محاکمات به دقّت ثبت شده و برای ما باقی مانده است. بازرسان عقیده مردم بدی نبودند؛ خود را لا اقل از حدّ وسط مردم بهتر میپنداشتند. مگر نه این است که لا ینقطع برای اعلای کلمه حقّ و نام خدا میکوشیدند و کار میکردند؟! نیکولارمی بازرس عقیده «لورن» سبب آن شد که نهصد جادوگر را در ظرف مدّت ١٥ سال (١٥٧٥- ١٥٩٠) به آتش بسوزانند. وی مرد