مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٧ - مصائب، مادر خوشبختیها

امیر المؤمنین علی (ع) در یکی از نامههای خود که به عثمان بن حنیف، فرماندار خویش در بصره نوشتهاند این قانون بیولوژیک را گوشزد میکنند که: در ناز و نعمت زیستن و از سختیها دوری گزیدن، موجب ضعف و ناتوانی میگردد، و برعکس، زندگی کردن در شرایط دشوار و ناهموار، آدمی را نیرومند و چابک میسازد و جوهر هستی او را آبدیده و توانا میگرداند. این پیشوای بزرگ در این نامه، فرماندار خود را نکوهش میکند که چرا در مجالس شب نشینی اشراف شرکت کرده و در محفلی که بینوایان را در خود نپذیرفته و تنها ثروتمندان را در خود جای داده است گام نهاده است؛ و به همین مناسبت زندگی ساده خویش را شرح میدهد و از پیروان خود و مخصوصاً اعضای دولت خود میخواهد که به شیوه او تأسّی جویند.

آنگاه برای اینکه راه بهانهجوئی را ببندد توضیح میدهد که شرایط ناهموار و تغذیه ساده، از نیروی انسان نمیکاهد و قدرت را تضعیف نمیکند. درختان بیابانی که از مراقبت و رسیدگی مرتّب باغبان محروم میباشند، چوب محکمتر و دوام بیشتری دارند، برعکس، درختان باغستانها که دائماً مراقبت شدهاند و باغبان به آنها رسیدگی کرده است، نازک پوستتر و بیدوامترند:

الاوانّ الشّجرة البرّیة اصلب عودا، و الرّوائع الخضرة ارق جلودا، و النّباتات البدویة اقوی و قودا و ابطأ خمودا [١].

خداوند متعال در قرآن کریم میفرماید:

و لنبلونّکم بشیء من الخوف و الجوع و نقص من الاموال و الانفس و الثّمرات و بشّر الصّابرین [٢].

«حتما شما را با اندکی از ترس، گرسنگی و آفت در مالها و جانها و میوهها میآزماییم، و مردان صبور و با استقامت را مژده بده»

یعنی بلاها و گرفتاریها برای کسانی که مقاومت میکنند و ایستادگی نشان میدهند، سودمند است و اثرات نیکی در آنان به وجود میآورد، لذا در چنین وضعی باید به آنان مژده داد.