مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١٨ - آفت زدگی
غیر از آنچه که یاد شد آفتهای دیگری نیز برای اعمال وجود دارد. شاید یکی از آن آفتها بیتفاوتی و بیحسی در دفاع از حقّ و حقیقت است. انسان نه تنها باید در مقابل حقیقت جحود و استنکار نداشته باشد، بیطرف هم نمیتواند باشد، باید از حق دفاع کند. مردم کوفه میدانستند که حق با حسین بن علی (ع) است و این معنی را اعتراف هم کرده بودند ولی در حمایت از حق و دفاع از آن کوتاهی کردند، ثبات قدم نشان ندادند و استقامت نورزیدند. در حقیقت، حمایت نکردن از حق، جحود عملی آن است.
حضرت زینب (سلام اللّه علیها) در خطبه معروف خویش برای کوفیان، آنها را به کوتاهی در حمایت از حق و به ظلم و جنایت بر آن نکوهش میکند. فرمود:
یا اهل الکوفة، یا اهل الختل و الغدر و الخدل، اتبکون؟ الا فلا رقأت العبرة، و لا هدأت الزّفرة، انّما مثلکم کمثل الّتی نقضت غزلها من بعد قوّة انکاثا [١].
«ای اهل کوفه، ای دغلبازان فریبکار بیوفا، آیا گریه میکنید؟! پس اشک شما نخشکد و نالهتان خاموش نگردد. مثل شما همچون آن زن احمق است که پنبههایی را میرشت و نخ میساخت، دوباره آنچه را که رشته بود پنبه میکرد و آنچه را که بافته بود باز میکرد.»
عجب و به خود بالیدن نیز یکی دیگر از آفات عمل است.
ریای پس از عمل نیز مانند حسادت و عجب و جحود، تباه سازنده عمل است.
در حدیث آمده است:
«گاهی شخصی عملی صالح و نورانی انجام میدهد و عملش در علّیین قرار میگیرد؛ ولی بعدها در ملأ عام عمل خود را بازگو میکند و به رخ مردم میکشد. این، سبب میشود که عملش تنزّل کند. بار دیگر آن را بازگو میکند، تنزل و سقوط دیگری پیدا میکند. وقتی بار سوم آن را بازگو کند بکلی نابود میگردد و احیانا تبدیل به عمل شر میشود.»
امام باقر (علیه السلام) فرمود:
الابقاء علی العمل اشدّ من العمل. قال (الراوی): و ما الابقاء علی العمل؟ قال
[١]. نفس المهموم، ص ٣٩٣