ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ١٢٥ - اسيرى محمد بن يحيى بن على
از هجرت (٧٧٢ ه قمرى) در حدود شصت و هفت سالگى بدرود جهان گفت.
(ص ٤٣٩ ت و ٤٤٥ مط و ١٠٠ تذكرة النوادر)
اسنوى عبد الرحيم بن فخر الدين-
على بن هبة اللّه صوفى، اديب نحوى و منظومهاى مفيد نامى در نحو از او است و در ٢٢ رمضان ٧٠٩ ه قمرى در شهر اسنا درگذشت. (ص ٤٣٩ ت)
اسوانى احمد بن على-
بعنوان ابن زبير خواهد آمد.
اسير الهوى زاكى بن كامل-
بعنوان مهذب هبتى خواهد آمد.
اسيرى محمد بن يحيى بن على-
جيلانى لاهيجى نوربخشى، ملقّب به شمس الدين و متخلّص به اسيرى، از اكابر عرفا و اهل طريقت ميباشد كه بقعه و خانقاهش در شيراز بوده و مؤلف كتاب مفاتيح الاعجاز در شرح گلشن راز شبسترى است. از رجال اواخر سده نهم بوده و اوائل سده دهم را نيز درك كرده است، او مريد سيد محمد نوربخش متوفى در سال ٨٦٩ ه بوده و اكمل خلفاى وى ميباشد چنانچه اگر جميع سلسله نور بخشيّه بلكه تمامى سلسلههاى صوفيّه باوجود او ببالند اغراق نخواهد شد. سند طريقت وى با هفده واسطه به حضرت رضا (ع) مىپيوندد و ميبدى، قاضى مير حسين آتى الترجمه، در بعضى از نامههاى خود او را به آيينه صفات اللّه، واقف حقايق ناسوت، عارف دقايق لاهوت، مسافر مراحل جبروت، مجاور منازل ملكوت و امثال اينها مىستايد.
صدر الدين شيرازى و علّامه دوّانى در بعضى از مواقع محض از راه تعظيم ركابش را گرفته و سوارش مىكردهاند. تأليف نامبرده او بر شروح ديگر گلشن راز بچندين جهت امتياز دارد و بعد از اتمام آن، نسخهاش را در هرات نزد ملا عبد الرّحمن جامى فرستاد و جامى هم در صدر پاسخ نامهاش، اين رباعى را نوشت:
اى فقر تو نوربخش ارباب نياز |
خرّم ز بهار خاطرت گلشن راز |
|
يك ره نظرى بر مس قلبم انداز |
شايد كه برم ره به حقيقت ز مجاز |
|