ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٤٠١ - جرجانى عبد اللّه بن عدى
جرجانى حمزة بن يوسف-
مكنّى بابو القاسم، از مشاهير محدّثين و مورّخين عامّه ميباشد كه براى استماع احاديث شريفه ساليان درازى سير و سياحت كرد، در تاريخ جرجان كه مولدش بوده كتاب مكمّلى نوشت، سال وفاتش بدست نيامد ولى در سال چهارصد و بيست و هفت از هجرت در قيد حيات بوده است.
(ص ١٧٧٧ ج ٣ س)
جرجانى عبد القاهر بن عبد الرحمن-
شافعى اشعرى، اديب نحوى لغوى بيانى، مكنّى بابو بكر، از پيشوايان نحو و ادبيّات عرب از مشاهير علماى اعيان و واضع علم معانى و بيان بود و تأليفات او بدين شرح است:
١- اسرار البلاغة در معانى و بيان كه در قاهره چاپ شده است ٢- اعجاز القرآن صغير ٣- اعجاز القرآن كبير ٤- التلخيص در علم معانى ٥- الجمل كه به جرجانيه مشهور و در نحو است ٦- دلائل الاعجاز در معانى و بيان و در قاهره چاپ شده است ٧- شرح الفاتحة كه تفسير سوره حمد است ٨- العروض ٩- العمدة در صرف ١٠- العوامل المأة كه در ايران و غيره بارها چاپ شده و از كتب درسى است ١١- المغنى كه شرح ايضاح ابو على فارسى است ١٢- المفتاح فى شرح الصحاح ١٣- المقتصد كه آن نيز شرح ايضاح است. عبد القاهر اشعار نغز و طرفه هم ميگفته و از آن جمله است:
تذلل لمن ان تذللت له |
يرى ذاك للفضل لا للبله |
|
و جانب صداقة من لا يزال |
على الاصدقاء يرى الفضل له |
|