ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٢٦٥ - بسحق اطعمه يا بسحق شيرازى احمد
ميباشد كه در تحصيل علوم و تصحيح متن و سند اخبار رنجهاى بسيار برده و سياحتها كرده است، زمانى در شهر فسا و سمرقند قضاوت نمود، در نيشابور خانقاهى ترتيب داد، فيض حضور بيشتر از دو هزار نفر از مشايخ را درك كرده و كتابهاى بسيارى در هر فنّى تأليف داده است:
١- اتباع التابعين ٢- كتاب التابعين ٣- كتاب تباع التبع ٤- كتاب تبع الاتباع ٥- كتاب الثقاة كه يك نسخه آن در خزانه اياصوفياى استانبول موجود است ٦- كتاب الجرح و التعديل و يك نسخه آن نيز برقم ٤٩٦ در خزانه اياصوفيا موجود است ٧- كتاب روضة العقلاء و نزهة الفضلا ٨- كتاب الصحابة ٩- كتاب المعجم على المدن و غير اينها. از ياقوت حموى نقل شده، گروهى از علما كه در علم حديث استقراء كامل دارند درباره ابو حاتم طعن كرده و در شمار ثقاتش ندانسته و پندارند كه بعضى از تصنيفات ديگران را بدست آورده و بخود بسته است، بدين جهت در قبول روايات وى توقف مىكنند و اتباع خود را نيز از نقل و قبول آنها منع مىنمايند. لكن ابو عبد اللّه حاكم، اينگونه سخنان را باطل ميداند و بر رشك و حسد كه ناشى از تبحّر ابو حاتم است حمل مينمايد. ابو حاتم در دويم شوال سيصد و پنجاه و چهار از هجرت بدرود جهان گفت. (ص ٤٧٧ ج ١ مه و ٥٦٣ مط و غيره)
بسحق اطعمه يا بسحق شيرازى احمد-
كه در استعمالات عمومى كنيهاش ابو اسحق را تخفيف داده و بسحق گويند، مردى است فاضل، شاعر ماهر، با شاه نعمت اللّه، ولى كرمانى، معاصر و از مريدان او و از مشاهير شعراى ايرانى است. برخلاف ديگر شعرا كه غالبا دم از مى و معشوقه مىزنند، بچيزى ديگر غير از مدح خوراك و اطعمه نميپرداخت و بهمين جهت به شيخ اطعمه و بسحق اطعمه شهرت يافت بيشتر از اشعار خواجه حافظ و گاهى از اشعار شاه نعمت اللّه را تضمين ميكرد.
شاه نعمت اللّه گفته است:
گوهر بحر بيكران، مائيم |
گاه موجيم و گاه دريائيم |
|
ما بدان آمديم در دنيا |
كه خدا را بخلق بنمائيم |
|