ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ١٣٣ - اشعرى ابو الحسن على بن اسمعيل
ولادت نيز مجهول و مابين سال چهلم، چهل و دوم، چهل و سوم، چهل و هفتم سلطنت انوشيروان محلّ ترديد بود، اينك بتصويب حضرت امير المؤمنين ع زمان هجرت رسالت ص را (كه لواى شوكت اسلامى پرچم گشوده و همهشان در خدمت آن بزرگوار، مفتخر بدين جاويد اسلامى بودهاند) انتخاب كردند و مبدأ تاريخ اسلامى قرار دادند. پوشيده نماند كه روز هجرت آن حضرت درميان چهاردهم محرم و بيست و هفتم صفر و اول ربيع الاول محل ترديد بود و قطعا اول محرّم نبوده است، لكن بمناسبت آنكه عرب سال قمرى را كه متداول ايشان بوده از اول محرّم مىگرفتند، آن كسر را طرح كردند و مبدأ تاريخ هجرت را از اول محرم سالى گرفتند كه هجرت در آن سال وقوع يافته است. اسامى شهور عرب را هم كه در زمان جاهليّت بنام: مؤتمر، ناجر، خوان، وبصان، حنّين، حنين، اصمّ، عاذل، ناتق، وعل، ورنه و برك معروف بودند، با اختلافات جزئى، پس از ظهور زمان اسلامى، بهمان ترتيب، بنامهاى مشهور محرم و صفر و غيره تبديل نمودند.
ناگفته نماند، از آنرو كه عرب را بسير شمس و قمر و ساير اوضاع فلكى اطّلاعى نبود، اينك بجهت سهولت امر، اول ماه بودن را بديدن ماه نو مىشناختند، ماهها و سالهاى ايشان قمرى بود، اول ماه مؤتمر را كه نام اصلى قديمى محرم است اول سال، و در هرسه سال يك سال را سيزده ماه مىگرفتند تا با سال شمسى مطابق آيد و امورات فصلى ايشان نيز منظم گردد. وفات ابو موسى در سال چهل و دويم يا چهارم و يا پنجاه و يكم هجرت (٤٢ يا ٤٤ يا ٥١ ه قمرى) در مكّه يا كوفه واقع گرديد.
(ص ١١٥ مف و ٧٨ ج ١ فع و ديگر كتب مربوطه)
اشعرى ابو الحسن على بن اسمعيل-
بصرى، بغدادى، شافعى، نسب او با نه واسطه بابو موسى اشعرى فوق موصول ميشود و از شاگردان ابو على جبائى بود و زياده بر سى سال موافق مسلك استاد خود در طريقت معتزله قدم برداشت تا آنكه روزى در مسجد بصره علنا از آن مسلك منصرف شد و به طعن معتزله پرداخت و بعضى عقايد مخصوصه اختراع كرد و به نشر آنها آغاز نمود، چنانچه با مكان رؤيت و ديده