ولايت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٨٤ - تسلط بر قواى ادراكى , راه مهار نمودن قواى تحريكى

بالاترين نفوذ واسطه , سلطه بر نفس است كه در جهاد اكبر نصيب مجاهد مى شود و يا

( أقوى الناس من قوى على نفسه) . [٩]

نيرومندترين انسانها كسانى اند كه بر نفس خود قدرت داشته باشند . از سوئى در استدلال , حس و خيال و وهم را تحت سيطره عقل نظرى درآورند , و از سوى ديگر در عمل , شهوت و غضب خويش را مهار كنند و تحت نفوذ عقل عملى قرار دهند . كسى كه در براهين عقلى , مثال مى طلبد , هنوز در مرحله حس به سر مى برد . چون كسى كه اين مرحله را پشت سرگذاشته باشد به فكر مثال نيست , بلكه به فكر حد وسط برهان است . خلاصه آنكه , نيرومندترين انسانها كسى است كه بر قواى علمى و عملى خود چيره باشد .

( أعقل الناس أبعدهم عن كل دنية) . [١٠]

عاقلترين انسانها دورترين آنهاست از هر پستى و فرومايگى . بنابراين عاقل ترين مردم كسى است كه در مسائل علمى از حس و خيال و وهم پرهيز كند , و در مسائل عملى از شهوت و غضب اجتناب ورزد .

( أكبر البلاء فقرالنفس) . [١١]