ولايت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٧٤ - نقش علم و عمل در حدوث و بقاى ولايت

است , به دليل اينكه( انه بكل شى ء عليم ) .

نتيجه آنكه , براى اثبات ولايت خداى سبحان به دو حد وسط علم و قدرت استدلال شده است . به اين ترتيب كه او قدير است , و هر قديرى ولى است , پس او ولى است . او عليم است و هر عليمى ولى است , پس او ولى است و ذاتى كه از علم و قدرت بيكران بهره مند است , يعنى از عيب و نقص مبراست , بنابراين( صمد) است , و اگر انسان بخواهد مظهر( ولى) كه از اسماء حسناى خداى سبحان است بشود و كارى در جهان انجام بدهد ناگزير بايد مظهر عليم و قدير باشد كه در نتيجه مظهر( صمد) خواهد بود .

نقش علم و عمل در حدوث و بقاى ولايت

نكته اى كه نبايد از آن غفلت داشت اين است كه نيل به مقام مظهريت ولايت الهى همان گونه كه حدوثا مبتنى بر علم و عمل است , بقاء نيز بر اين دو پايه استوار است . سر اين مطلب آن است كه اگر كسى در اثر سوء علم و عمل تحت ولايت خدا نبود , تحت ولايت شيطان قرار خواهد گرفت . چرا كه براساس عينيت عمل و جزا , گاهى گناه به صورت رين و غبار آينه دل درمى آيد :

( كلابل ران على قلوبهم ماكانوا يكسبون ) . [١١]

و گاهى هم به صورت ولايت شيطان بر انسان ظهور مى كند .