ولايت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٠

دائمى اند و برخى متغير و گذرا مى باشند , پس از اين جهت هم بين علوم , تفاوت شايان توجهى يافت مى شود , همانند قدرت كه در عين كمال وجودى بودن , از لحاظ تعلق به مقدورهاى متفاوت , داراى مراتب متعددى است كه هرگز همسان نخواهند بود .

علم از آن جهت كه گاهى همراه برهان بوده و گاهى مبرهن نيست , به دو قسم تحقيقى و تقليدى تقسيم مى شود . قسم اول , از آن لحاظ كه مستقل و قائم به نفس است , و با شبهه شكاكان زائل نمى شود , كامل تر از قسم دوم است كه فاقد استقلال بوده و در معرض زوال مى باشد , و امتياز مهم بين اجتهاد و تقليد , همين استقلال يكى و وابستگى ديگرى است , چنانكه اختلاف ديگرى بين درجات علم از جهت قطع و ظن و مانند آن وجود دارد , كه صناعات خاص منطق از لحاظ مواد و مبادى تصديقى قياس , عهده دار بيان آن مى باشد .

علم از آن جهت كه با علم پيوندى دارد كه در بعضى از مراحل عين عالم مى باشد , و علما از لحاظ قداست و قذارت روح يكسان نيستند , زيرا بعضى از آنان علم را براى اهتداء خويش و هدايت ديگران تحصيل كرده يا فرا مى گيرند , و برخى آن را دستمايه حطام زودگذر دنيا قرار مى دهند , كه نه خود از آن طرفى مى بندند , و نه به ديگران فروغ مى بخشند , از اين جهت , تقسيم ديگرى بالتبع دامنگير عالم مى شود .

از حضرت رسول اكرم صلى الله عليه وآله رسيده است :

([ العلماء رجلان : رجل عالم آخذ بعلمه فهذا ناج , و عالم تارك