ولايت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٨٢ - تسلط بر قواى ادراكى , راه مهار نمودن قواى تحريكى

( أفضل القلوب قلب حشى بالفهم) . [٣]

به متكائى كه از پر يا پنبه پر شده باشد مى گويند( : وسادة محتشية) و نيز در مورد انار پردانه مى گويند( احتشت الرمانة بالحب) يعنى اين انار پر از دانه است .

بنابراين معناى حديث شريف آن است كه بهترين دلها , دلى است كه از انديشه لبريز باشد , همان طور كه بدترين شكمها , شكم پر است , چرا كه پرخورى از بزرگترين موانع درك به شمار مى آيد , بهترين دل , دلى است كه با فهم پر شده باشد .

كسى كه بسيارى از مسائل را نمى داند او اجوف است نه صمد , قهرا چنين كسى اهل تصميم و عزم هم نخواهد بود كما اينكه هرگز پيروزمند نخواهد شد . در نتيجه بر درون چنين افرادى هرج و مرج حكمفرماست و به تعبير قرآن كريم( فهم فى أمر مريج ) [٤] عده اى در هرج و مرج بسر مى برند , چرا كه اگر انسان مولاى خود نشد و سرزمين موات دل خويش را احيا نكرد , شيطان مبادرت به بذرافشانى نموده و بر حريم قلب انسان چيره مى گردد .

لذا اميرالمؤمنين عليه السلام به منظور تشويق همگان براى پر كردن خلاهاى علمى خويش مى فرمايد :

( أعلم الناس المستهتر بالعلم) . [٥]