ولايت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٨١ - تسلط بر قواى ادراكى , راه مهار نمودن قواى تحريكى

آسيب شهوت و غضب مى باشد . در اين مورد رواياتى چند از اميرالمؤمنين عليه السلام از كتاب شريف( غررالحكم و دررالكلم) نقل مى شود تا اين مسأله به خوبى روشن شود .

سخنانى از مولاى متقين اميرالمؤمنين عليه السلام

اميرالمؤمنين عليه السلام مى فرمايد :

( أصل العزم الحزم وثمرته الظفر) . [٢]

همان طور كه در بحثهاى قبل بيان شد , دو ركن معرفت و اخلاص در مسير ولايت به منزله فريضه اند و امور ديگر به منزله نافله , و اين دو همتاى يكديگر نيستند , زيرا اخلاص را عقل عملى به عهده دارد , و معرفت را عقل نظرى كه پايه و اساس است , لذا حضرت مى فرمايد( : أصل العزم الحزم) اساس تصميم گيرى , دورانديشى و زيركى است . عزم و تصميم گيرى كار عقل عملى است , اما حزم و زيركى و فرزانگى كار عقل نظرى . بر اين اساس , كسى اهل عزم و اراده است كه خوب بفهمد و به عبارت ديگر عزم و تصميم كه كار عقل عملى است در گرو حزم و دورانديشى عقل نظرى است . آنگاه ثمره آن عزمى كه در كنار حزم قرار گيرد پيروزى و ظفر است , هم در جهاد درون و هم در جهاد بيرون .

از بيانات ديگر آن حضرت اين است كه مى فرمايد :