ولايت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٧١ - دين الهى , مظهر( صمد)

كه به وسيله خداى صمد تشريع گرديده است , خود مظهر( صمد) است . بنابراين هم تام است و هم كامل . و غايت چنين تشريعى آن است كه انسان متدين به اين دين , به بركت تعاليم و دستورالعملهاى آن , مظهر خداى( صمد) گردد .

آيات ذيل در اين رابطه قابل توجه است . خداى سبحان درباره روزه مى فرمايد :

( ثم أتموا الصيام الى الليل ) . [٤]

و درباره حج مى فرمايد :

( وأتموا الحج والعمرة لله ) . [٥]

گذشته از اين , درباره اصل دين هم مسئله اتمام و اكمال را مطرح نموده , مى فرمايد :

( اليوم أكملت لكم دينكم و أتممت عليكم نعمتى ) . [٦]

اين آيه شريفه نشان مى دهد كه دين اسلام از سوئى همه آنچه را كه يك دين جامع بايد داشته باشد , داراست , لذا تام است و در درون او عيبى نيست و از سوى ديگر ثمربخش است , و در بيرون او نقصى نيست , بنابراين كامل است . در نتيجه يك انسان متدين نيز , هم تام است و هم كامل , زيرا هم حقيقت علم با روح عالم متحد است و هم