ولايت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٢٣ - نفى ولايت هاى عرضى و طولى
درس پانزدهم :
نفى ولايت هاى عرضى و طولى
قبل از پرداختن به ولايت انبيا و اولياى الهى , طرح اين مسأله ضرورى است , كه اگر ولايت اعم از ولايت تكوينى يا تشريعى براى انبيا و ائمة هدى عليهم السلام , و براى ديگر اوليا ثابت شود اين ولايت در عرض ولايت خداوند و بلكه در طول آن نيز نمى باشد .
دليل بر اين كه هيچ ولايتى در عرض ولايت خداوند سبحان نيست , اين است كه ولايت هيچ كس ولايت اصيل و بالاستقلال نمى باشد , و لذا ولايت هيچ كس در عرض ولايت او كه ولايت اصيل و مستقل است نمى تواند قرار بگيرد .
و اما علت بطلان اين توهم , كه ولايت ديگران در طول ولايت خداوند باشد , اين است كه , همان گونه كه قبلا گذشت , ولايت خداوندى كه احد و صمد است , خارج از حد و حصر است , و چون بى حد است هرگز به مقطعى خاص محدود نمى گردد , تا از آن مقطع به بعد , نوبت به ولايت ولى ديگرى برسد .
او صمد است , و صمد خلاى را براى ديگرى باقى نمى گذارد , چه رسد به اين كه آن غير در رتبه ثانى واقع شود .