ولايت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٨٩ - تسلط بر قواى ادراكى , راه مهار نمودن قواى تحريكى

آن حكمت , ثمربخش باشد , و اگر خواستى حكمت را شكوفا كنى به عبادت و سجده بپرداز .

سجده هم به تعبير اميرالمؤمنين عليه السلام بر دو قسم است : سجده بدنى و سجده نفسانى . سجده بدنى همان است كه پيشانى و دوزانو و دو كف و دو سرانگشت پا به خاك افتد كه معروف است . اما سجود نفسانى از اين قرار است :

( السجود النفسانى فراغ القلب من الفانيات والاقبال بكنه الهمة على الباقيات) . [٢٣]

ابتدا بايد آنچه را كه فانى و زودگذر است از دل بيرون كند تا تخليه گردد , سپس آنچه را كه باقى و جاودانه است در دل جاى دهد و دل را پر كند تا تحليه صورت پذيرد , آنگاه نمونه هائى هم ذكر فرمود :

( وخلع الكبر والحمية وقطع العلائق الدنيوية والتحلى بالخلائق النبوية) . [٢٣]

از غرور و تكبر و تعصب و تعلقات دنيوى جدا شدن , و خود را به اخلاق انبياء آراستن سجده نفسانى است . خلاصه آنكه , مهمترين عامل براى شكوفائى يقين و معرفت همين عبادتها است .

( أول الحكمة ترك اللذات وآخرها مقت الفانيات) . [٢٤]