اصول فلسفه و روش رئاليسم - العلامة الطباطبائي - الصفحة ٣١٢ - اقسام عرض
اولى بر نه مقوله- كه اجناس عالى اعراض بوده باشند تقسيم كردهاند- كيف كم متى اين وضع- ملك فعل انفعال و اضافه- و البته اين تقسيم- و تقسيماتى كه براى اقسام آن نمودهاند- مبنى بر استقرائى است كه در خواص مهيات نمودهاند- و البته پس از اين در اثر پيشرفت علم و صنعت- خواص بسيارى كشف شده كه در آن زمان- پرده از روى آنها برداشته نشده بود- و پيدايش اين خواص در تقسيمات نامبرده- خالى از تاثير نخواهد بود- .
و چون فائده علمى زيادى در استيفاى بحث- و تعداد و تشخيص اين نوعيتهاى عرضى- و خاصه در هفت مقوله قبلى از سوم تا نهم نيست- از گفتگو در باره آنها خوددارى مىكنيم- .
همين اندازه مطلق عرض به سه نوع كلى- كيفيت كميت نسبت تقسيم مىشود- ١-كيفيت عرضى است كه به خودى خود قسمت و نسبت نمىپذيرد- مانند كجى خط و راستى خط- .
٢-كميت عرضى است كه به خودى خود قسمت پذير باشد- مانند خط سطح حجم عدد زمان- .
٣-نسبت مقولى عرضى است كه- از راه برخورد دو ماهيت يا بيشتر- و پيدايش سنجش در ميان آنها پيدا مىشود- مانند نسبت دورى و نزديكى و مانند موازات و محاذات- و البته تباين اين سه نوع كلى پوشيده نيست- .